Omhoog en omlaag

Emile Van der Taelen is gepassioneerd door zijn geboortestad Mechelen, zowel hoog in de lucht als diep in de grond

Hadden de Mechelaars hun plannen volledig ten uitvoer gebracht, dan was de Sint-Romboutskathedraal vandaag de kerk met de hoogste toren in Europa. „Omdat de spits nooit voltooid raakte, moeten we die eer laten aan het Duitse Ulm”, zegt Emile Van der Taelen. Hij schreef vorig jaar een boek waarin hij de torens van zijn geboortestad toont en beschrijft.
Tot vóór enkele jaren maakte Emile Van der Taelen deel uit van een quizploeg. „In het lokale Mechelse quizcircuit was het de gewoonte dat er ook telkens een vraag over de stad werd gesteld. Zo ging ik me steeds meer inwerken in de geschiedenis van Mechelen. Vervolgens maakte ik ook ettelijke jaren wandelzoektochten. Wandelend door de stad stelde ik me de vraag of er al een boek was geschreven waarin alle torens van Mechelen worden beschreven.”
Gewapend met zijn fototoestel trok Van der Taelen vervolgens door de Maneblussersstad. Het resultaat is een boek waarin zowel religieuze als burgerlijke torens zijn opgenomen. Blikvanger bij de kerkelijke torens is natuurlijk de Sint-Rombouts. „Of ik het spijtig vind dat de spits nooit werd afgewerkt? Natuurlijk is dat sneu. Zelfs paus Johannes-Paulus II merkte tijdens zijn bezoek op dat de kathedraal niet ‘af’ was”, lacht Van der Taelen. „Alsnog de torenspits plaatsen hoeft echter ook niet meer. We zijn onze robuuste toren ondertussen gewoon.”
Religieuze torens, zowel van kerken als van kloosters, nemen een aanzienlijk deel van het boek in. „Dat zijn vaak de meest zichtbare torens”, oppert de auteur. „Ik heb niet de pretentie te zeggen dat alle torens van Mechelen in het boek werden opgenomen. Soms zitten ze verborgen en zijn ze vanaf de straat niet [node:field_streamers:0] zichtbaar. Toen het boek verscheen, kreeg ik van een vrouw te horen dat ik ‘haar’ toren vergeten was. Dat was zo een van die torens die vanaf de straat niet te zien zijn.”
Het torenboek kreeg onlangs een vervolg met een publicatie over kelders in de Dijlestad. „Niet alle kelders zijn publiek toegankelijk”, legt Emile Van der Taelen uit. „In totaal bezocht ik meer dan zestig locaties, waar ik ruim 500 foto’s nam. Slechts zelden noteerde ik een neen op mijn vraag of ik een kelder mocht fotograferen.”
De keuze voor een boek over kelders is niet vanzelfsprekend. „Kelders zijn mee van de oudste getuigen van stedelijk leven”, vervolgt Van der Taelen. „Na een grote brand in de veertiende eeuw, waarbij de stad bestaande uit houten huizen grotendeels werd verwoest, werden de eerste stenen huizen gebouwd. Op dat moment ontstonden ook kelders, omdat een stenen huis een stevige fundering vereist.”
Kelders en crypten van kerken nemen een belangrijk deel van het boek in. „Ik kon onder meer fotograferen in de crypte van de Sint-Romboutskathedraal”, zegt Emile Van der Taelen. „Het valt op dat de kardinalen, met uitzondering van Mercier, allemaal een eenvoudige laatste rustplaats kregen.”
Misschien wel de meest opmerkelijke foto schoot Van der Taelen in de Sint-Pieter en Pauluskerk. „Voor het altaar bevindt zich een holte waarin ik mijn camera liet zakken en als het ware blind een foto nam”, vertelt de maneblusser. „Terug thuis zag ik aanvankelijk slechts een zwart vlak, maar na oplichting kwam een urne tevoorschijn. Waarschijnlijk bevat ze de stoffelijke resten – of toch de ingewanden – van Margaretha van Oostenrijk. De rest van haar lichaam werd begraven op andere locaties. Het leverde me alleszins een opmerkelijke foto op die niet snel opnieuw zal kunnen worden gemaakt.”

Torens van Mechelen. Meer dan de Sint-Romboutstoren en Mechelen ondergronds. Kelders en andere krochten zijn te koop via mvdt@skynet.be.