‘Openheid op wereld kan helpen het Evangelie beter te begrijpen’

Van zondag 5 tot vandaag 9 februari had in Praag de Europese continentale fase van het synodale proces plaats. In zijn tussenkomst in het plenum namens de Belgische delegatie onderstreepte kardinaal Jozef De Kesel hoezeer het synodale proces ons uitnodigt om de tekenen van onze tijd te leren begrijpen.

Hierna brengen we de integrale tussenkomst van de kardinaal.

Het is opvallend om in Vergroot de ruimte voor uw tent (Jes 54, 2), het werkdocument voor de continentale fase van het synodale proces  in Praag,vast te stellen hoezeer de overwegingen en verwachtingen overal dezelfde zijn. Het is duidelijk dat we een diepgaande bekering en hervorming nodig hebben. We leven niet alleen in een tijd van veranderingen, maar wel degelijk in een verandering van tijd.

In Europa neemt deze verandering een specifieke vorm aan door de confrontatie met een samenleving die steeds meer seculariseert. In Europa is er nauwelijks nog sprake van een homogene christelijke samenleving. Het is niet aangewezen om dat louter en alleen vast te stellen en te ervaren als een bedreiging en als iets waartegen we ons moeten verzetten. Als Kerk leven we in de wereld, maar niet noodzakelijkerwijs in een christelijke wereld. Dat vereist een mentaliteitswijziging en een echte bekering van ons.

Een negatieve houding die de wereld en de maatschappij alleen maar veroordeelt, is steriel. We hebben de wereld veel te bieden, maar we hebben er ook veel van te ontvangen. Openheid op de wereld kan ons helpen het Evangelie beter te begrijpen. De heilige Paus Johannes XXIII sprak over de tekenen des tijds. Het hele synodale proces nodigt ons uit om de tekenen van onze tijd te begrijpen; ook de tekenen van de hedendaagse geseculariseerde samenleving. Vandaar de grote uitdagingen van vandaag, die ook in het document naar voren komen: de vraag naar het gewijde ambt en andere ambten en verantwoordelijkheden in de Kerk, een broederlijke Kerk met een uitoefening van het gezag die daaraan is aangepast en die elke vorm van machtsmisbruik uitsluit, een synodale Kerk zonder klerikale afwijkingen, de plaats van de vrouw, de ethische vragen met bijzondere aandacht voor hen die zich buiten de Kerk gesloten voelen. Dit zijn geen pogingen om het Evangelie aan te passen aan de moderne tijd, maar het zijn allemaal tekenen van onze tijd: een tijd die ons helpt beter te begrijpen wat het Evangelie vandaag van ons vraagt.

Het document van de continentale fase van het synodale proces zegt ons dat op dit ogenblik alleen een synodale Kerk in staat is het Evangelie te verkondigen. Synodaliteit staat ten dienste van een missionaire Kerk. Maar wat met evangelisatie wordt bedoeld, is niet altijd duidelijk. Wij leven in een pluralistische samenleving die stoelt op tolerantie en respect voor de ander. Onze pastoraal kan geen pastoraal zijn van verovering of herovering, maar een pastoraal van aanwezigheid. Het probleem is niet minder talrijk te zijn, maar onbeduidend te zijn. In het hart van de wereld is de Kerk geroepen teken te zijn van Gods liefde, niet alleen voor zichzelf maar voor deze wereld. Dat is de grote hamvraag: Hoe aanwezig te zijn in woorden door verkondiging, maar ook in daden door inzet voor een meer rechtvaardige en broederlijke wereld. Tot elke prijs moet worden vermeden dat de synodale weg slechts een aangelegenheid wordt die alleen de Kerk ad intra betreft.

+ Jozef kardinaal De Kesel, aartsbisschop van Mechelen-Brussel

Tijdens het plenum had ook Jolanta Mrozowski, die samen met kardinaal De Kesel, Nathalie Beurrier en Geert De Cubber de Belgische delegatie in Praag vormt, het woord moeten nemen. De tijd bleek evenwel te kort voor haar getuigenis. Lees de tekst van Jolanta Mrozowska.