Opvallende christelijke symboliek in modetrends 2015-16

Als modejournaliste van onder meer De Standaard laat Veerle Windels geen grote modeshows aan zich voorbij gaan. Maar meer dan om kleren kopen volgens de laatste trends en weggooien wat dateert van een vorig seizoen, draait het deze journaliste om de verhalen achter de ontwerpen: de mensen, de kunst, de economie. Ook haar valt de aanwezigheid van christelijke symboliek op in de modetrends voor winter 2015 en lente 2016.

We zien in de mannencollectie ontzettend veel prints die zo uit de religieuze kunst van de barok of romantiek komen. Veerle Windels

Dolce & Gabbana verwijst naar 'la mamma'

Bij Dolce & Gabbana is die aandacht voor religie niet nieuw, schetst Windels. De mannen achter het modemerk, ontwerpers Domenico Dolce en Stefano Gabbana, maakten nooit een geheim van hun religieuze wortels. De esthetica van deze Italianen verwijst vaak naar la mamma (in het geval van Domenico Dolce is dat de Siciliaanse mama): veel zwarte kleren en kant horen daarbij. En ook christelijke symbolen. Tijdens de modeweek in Milaan laatst in maart 2015 bracht het kledingmerk een heuse ode aan de moeder.

In het verleden brachten ook modehuizen als Yves-Saint Laurent en Christian Lacroix (what’s in a name?) kruisjes als accessoire. En in 2007 bracht Jean-Paul Gaultier een collectie met madonnaprints. Zijn modellen waren gekleed en geschminkt als Mariafiguren, compleet met kroontje en tranen.

Christelijke symbolen duiken de laatste jaren geregeld op de catwalk op. Toch is het de 1ste keer dat het me zo opvalt, zegt Veerle Windels. De nieuwste collectie van Dolce & Gabbana toont volledig bedrukte T-shirts met Jezusfiguren, vaak reproducties van schilderijen uit barok en romantiek.

De zo uitdrukkelijke verwijzing naar de centrale figuur uit het christendom, is nieuw. Veerle Windels

Iets gelijkaardigs zien we bij Riccardo Tisci, ontwerper van het Franse modehuis Givenchy. Hij gebruikt de lijkwade van Turijn als beeld op T-shirts en broeken.

Ook Givenchy trekt aandacht met Christusfiguren

Bij het Franse modehuis Givenchy is het eveneens een Italiaan die tekent voor een collectie met uitgesproken christelijke figuren. Riccardo Tisci ging daar in 2005 aan de slag. In 2011 bracht hij voor het eerst een sterk religieus getinte collectie.

Daarover zei hij toen: De wereld heeft vandaag niet veel respect meer voor religie, maar voor mij is het geloof totaal fundamenteel. Het is bijna een obsessie. Die verklaart hij als volgt: Ik groeide op in een heel, heel arm gezin. Vader stierf kort na mijn geboorte. De kracht en energie die het geloof me gaf … Het hielp me door te zetten, wat er ook gebeurde. Ik geloofde dat alles uiteindelijk goed zou komen.

Toch omschrijft Tisci zich vandaag niet zozeer als katholiek. Hij houdt er nu een vagere religiositeit op na. Universeler en vormelozer, noemt hij die zelf.

Heiligen en redders zijn voor Tisci de vrouwen die hem als kind omringden: zijn moeder en 8 zussen.

Veerle Windels: Heel wat mode-ontwerpers behoren tot een generatie die nog opgevoed is in de christelijke traditie. Ze rekenen daarmee af, proberen ermee in het reine te komen of willen tonen hoe het hen voedt. Of ze gebruiken de gekende symbolen om een boodschap kracht bij te zetten.

Mode met een (soms controversiële) boodschap

Wat ook opvalt, is dat de christelijke symbolen vaak verbonden worden met de gangstercultuur. Riccardo Tisci vindt Jezus de ultieme pin-up voor een celwand in de gevangenis. Gaat het hem om niet vooral om de aandacht die hij daarmee scoort?

Veerle Windels: Tekenend voor de wereld van vandaag is dat mensen willen geloven op hun eigen manier. Ook Tisci gaat eigenzinnig om met de godsdienst. Toch geeft hij af en toe rake boodschappen via zijn ontwerpen. Of op Twitter:

WHY DO A LOT RELIGIOUS PEOPLE RELIGIOUS THINGS TO IMPRESS OTHER RELIGIOUS PEOPLE? IT'S NOT A COMPETITION. IT WON'T GIVE YOU HEAVEN-POINTS.

— Riccardo Tisci (@riccardotisci) January 15, 2015

De actualiteit wordt meer dan eens verweven in hun kunstzinnige collecties. En religie speelt nu eenmaal een belangrijke rol in de wereld vandaag en de oorlogen die uitgevochten worden. In een interview liet Tisci optekenen dat hij vindt dat de wereld vandaag even barbaars bezig is als in de tijd van Jezus. Nog steeds worden mensen achter tralies gezet om wie ze zijn en wat ze geloven, zei hij.

Mode-ontwerpers zetten het publiek aan het denken, en wel meer dan dat publiek zelf beseft.

Jezus in de (luxe)kledingwinkel

Zien we die grote Jezusfiguren op T-shirts en broeken straks ook in de winkels? Veerle Windels meent van wel.

De Jezus-shirts en broeken zullen uitgevochten worden, ondanks de hoge prijzen, omdat ze zo iconisch zijn. Veerle Windels

Waar hedendaagse kunstenaars religie liefst op een abstracte manier vorm geven, kiezen de ontwerpers resoluut voor de letterlijke interpretatie. Dat verbaast de modejournaliste niet. Foto’s als opdruk zijn al een tijdje in. Als je dat verbindt met religie, kom je vanzelf uit bij reproducties van christelijke kunst.