Orthodoxe Kerken bidden voor eenheid

Een vijftigtal vertegenwoordigers van twintig orthodoxe en oosterse lidkerken van de Wereldraad van Kerken (WCC) zijn sinds vorige dinsdag en tot komende maandag in Agia Napa op Cyprus bijeen om de 11de algemene vergadering van de WCC voor te bereiden. Die Wereldraad is ’s werelds grootste oecumenische organisatie en het is van 1968 geleden dat er nog een algemene vergadering op het Europese continent plaatsvindt; eind augustus en begin september is het verzamelen geblazen in het Duitse Karlsruhe. De katholieke Kerk is – gezien haar uitzonderlijke grootte – geen lid van de WCC, maar werkt goed ermee samen. De orthodoxe Kerken zijn wel allemaal lid van de Wereldraad, ook de Russisch-orthodoxe Kerk.

Toevallig is de dienstdoend secretaris-generaal momenteel ook orthodox: de Roemeen Ioan Sauca.

Karlsruhe

Het thema van de algemene vergadering in Karlsruhe van 31 augustus tot 8 september ligt al langer vast: De liefde van Christus brengt de wereld tot verzoening en eenheid. Maar nu er op het Europese continent een oorlog is uitgebroken tussen christelijk-orthodoxe broedervolkeren, is dat thema meer dan ooit tevoren actueel. De dienstdoende WCC-secretaris-generaal, de Roemeens-orthodoxe theoloog Ioan Sauca, gaat er prat op dat de Wereldraad alvast erin geslaagd is oriëntaals-christelijke en orthodoxe Kerken dichter bij elkaar te brengen. Maar de discussies hier op Cyprus gaan natuurlijk ook over de huidige crisis en hoe een orthodoxe insteek in de algemene vergadering de dialoog open kan houden.

Vandaar dat het belang van zo’n voorbereidende inter-orthodoxe bijeenkomst niet onderschat kan worden.

Patriarchaat van Moskou

Het thema van onze bijeenkomst in Karlsruhe situeert de gekruisigde en verrezen Christus in het hart van deze wereld, tegen alle krachten van vernieling en alle zonde in, zegt Sauca. Op Cyprus werd aangekondigd dat vertegenwoordigers van 90 procent van de lidkerken van de WCC in Karlsruhe worden verwacht, en van 99 procent van de orthodoxe Kerken. Maar alle ogen zullen natuurlijk gericht zijn op dat ene procent dat momenteel nog ontbreekt: het patriarchaat van Moskou van de Russisch-orthodoxe Kerk. Het is nog niet duidelijk of er een vertegenwoordiger van de Russisch-orthodoxe patriarch Kirill van Moskou in Karlsruhe zal zijn, en hoe de Wereldraad met de aan- of afwezigheid dient om te gaan.

Agia Napa

In Agia Napa was de tweede man van de Russisch-orthodoxe Kerk, metropoliet Hilarion van Volokomamsk, er echter wel. De Russisch-orthodoxe metropoliet staat broederlijk op de familiefoto, maar over wat hij er al dan niet gezegd heeft, werd geen informatie vrijgegeven. Als christelijke Kerken samenkomen, doen zij dat immers in de eerste plaats in gebed en broederlijkheid. Het laatmiddeleeuwse klooster van Agia Napa is daarvoor een erg geschikte locatie. Het klooster dateert voornamelijk van de 14de eeuw en werd gebouwd op een grot waarin een jager een icoon van Maria had teruggevonden, die daar in tijden van iconoclasme (beeldenstorm in Byzantijnse tijden) was verstopt.

Het is wachten op het slotcommuniqué van maandag om misschien iets meer te vernemen over de positie van Moskou binnen de Wereldraad.