Orthodoxen vieren zondag Pasen, het feest der feesten!

Voor 300 miljoen orthodoxe christenen wereldwijd is het nu zondag, 2 mei 2021, pas Pasen. Dat komt omdat de orthodoxen voor de berekening van de paasdatum vasthouden aan de juliaanse kalender, zonder de correctie van de gregoriaanse kalender. Bovendien zegt de Heilige Schrift dat Christus uit de doden is opgestaan na het joodse Pesachfeest. Vandaar dat het katholieke en het orthodoxe Pasen soms samenvallen, soms één week van elkaar verschillen, maar dat het orthodoxe Paasfeest soms ook vier à vijf weken later kan vallen, zoals het dit jaar het geval is. Vele landgenoten beseffen nauwelijks dat er ook in België meer dan 150.000 orthodoxe christenen zijn, zegt metropoliet-aartsbisschop Athenagoras Peckstadt van het oecumenisch patriarchaat van Constantinopel in ons land, en dat die gemeenschap nog voortdurend aangroeit.

Er zijn ook nagenoeg honderd orthodoxe geestelijken in ruim 80 parochies, verspreid over het hele land.

Paradoxaal

De orthodoxe christenen in ons land beleven vaak paradoxale situaties bij ontmoetingen of contacten, zegt mgr. Athenagoras. Enerzijds groeit de belangstelling voor de orthodoxie: wie tijdens een verblijf in Griekenland, Rusland of op de Balkan een orthodoxe liturgische dienst heeft bijgewoond, blijft steevast sterk onder de indruk. Maar anderzijds is er ook een onbegrijpelijk gemis aan kennis van wat de orthodoxie typeert: haar kerkleer, haar spirituele beleving, haar liturgie, de zin en betekenis van de iconen, enz. Wie ooit een orthodoxe paasliturgie meevierde, bewaart daar inderdaad een onvergetelijke herinnering aan over. De viering – die niet voor niets het Feest der Feesten, de Plechtigheid der Plechtigheden wordt genoemd, begint in normale omstandigheden (dus niet in coronatijden) net iets voor middernacht.

In een nachtelijke processie buiten rond de kerk steken alle gelovigen een kaars aan aan de kaars van de hoofdcelebrant.

Opstanding

De opstanding uit het graf wordt geactualiseerd en echt beleefd, zegt mgr. Athenagoras, als de hoofdcelebrant na het lezen van het Opstandingsevangelie voor het eerst het ‘Christus is verrezen’ uitroept, wat dadelijk met luide stem beantwoord wordt door alle gelovigen: ‘Hij is waarlijk verrezen!’ De hele nachtdienst lang wordt deze uitroep herhaald over de prachtige hymnen heen. En intussen jubelen de klokken het uit, bijna zonder ophouden! Mgr. Athenagoras is als hoofd van de orthodoxe eredienst – die in 1985 officieel in ons land werd erkend - verantwoordelijk voor zowel de Griekstalige, Russische, Servische, Roemeense, Bulgaarse, Georgische en Oekraïense parochies, alsook van parochies waar voornamelijk in de volkstaal diensten worden gevierd: in het Nederlands, in het Frans of in het Duits.

De metropoliet vertegenwoordigt trouwens ook de oriëntaalse christenen in ons land: kopten, Armeniërs en Syrisch-orthodoxen.