Op de eerste zondag van de veertigdagentijd – conform de herziene juliaanse kalender die het oecumenisch patriarchaat van Constantinopel hanteert, was dat vorige zondag 13 maart 2022 – vieren orthodoxe christenen de zondag van de Orthodoxie. Die herdenkt het einde van de beeldenstorm (716-843) in het vroegere Byzantijnse rijk, toen iconoclastische keizers de afbeelding van Christus of heiligen verboden op zowel iconen, mozaïeken als boekverluchtingen. Het tweede oecumenische concilie van Nicea (787) en het concilie van Constantinopel herstelden de iconenaanbidding evenwel in ere, wat in de orthodoxe wereld de Triomf van het orthodoxe geloof wordt genoemd.
Dit was de eerste ‘zondag van de Orthodoxie’ sinds de Russische inval in Oekraïne.
Die zondag van de Orthodoxie biedt doorgaans aanleiding tot een inter-orthodoxe viering; maar nooit tevoren is de verdeeldheid in de orthodoxe wereld zo duidelijk geworden als nu: Russisch-orthodoxe christenen voeren momenteel oorlog met hun Oekraïens-orthodoxe geloofsbroeders en -zusters. Mgr. Athenagoras – metropoliet van België en exarch van Nederland en Luxemburg van het oecumenische patriarchaat van Constantinopel – was dan ook ontroerd toen hij bij het einde van de viering het synodikon bad, de tekst uit 843 die bepaalt dat deze zondag van de Orthodoxie eeuwigdurend elke eerste zondag van de veertigdagentijd gevierd moet worden.
Hoe de ‘Triomf van de orthodoxie’ vieren terwijl orthodoxen onderling oorlog voeren? Mgr. Athenagoras
Wij, orthodoxe christenen, zijn geen oorlogsstokers, maar bewerkers van vrede, zei mgr. Athenagoras. Wij gaan voor wederzijds respect en onderlinge liefde. De oorlog moet stoppen, vandaag nog! Ook de Roemeens-orthodoxe aartspriester Ciprian Popescu zei in zijn homilie dat de oorlog in Oekraïne de orthodoxe boodschap van liefde en vrede in de wereld te schande maakt. Met metropoliet Athenagoras vierden ook zijn hulpbisschop Joachim van Apollonia en bisschop Dositheus van het patriarchaat van Georgië mee, samen met de ambassadeurs in ons land van Bulgarije, Georgië en Griekenland en de admiraal die Griekenland bij de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) vertegenwoordigt.
