De pandemie van Cyprianus
In de Noord-Afrikaanse handelsstad Carthago werd rond het jaar 200 een heidense jongen geboren met de klinkende naam Caecilius Tascius Cyprianus. Als jongeman ging hij retorica studeren en publiceerde hij een aantal geschriften. Toen hij priester Caecilianus hoorde prediken, was hij danig onder de indruk en bekeerde zich tot het christendom.
In 246 liet Cyprianus zich dopen en tegen 249 was hij bisschop van Carthago.
De Carthaagse bekeerling kende een bewogen levensloop waarbij hij geregeld keet schopte. Tijdens de christenvervolging van de Romeinse keizer Decius dook Cyprianus onder en bij zijn terugkeer haalde hij stevig uit naar de christenen die samengeheuld hadden met de overheerser. Enkele jaren later trok hij van leer tegen de bisschop van Rome die de zogenaamde ketterdoop toestond (waarbij een niet-gelovige een geldig doopritueel kon uitvoeren).
Waarom de pest Cyprianus' naam kreeg
In 252 brak een pandemie uit die dagelijks duizenden slachtoffers maakte. Hoewel we spreken over De pest van Cyprianus, weten historici niet met zekerheid over welke ziekte het ging. De meeste bronnen wijzen richting dysenterie. Wat we wel weten over die crisis in de derde eeuw komt uit de gedetailleerde verslagen en observaties die Cyprianus naarstig neerpende. Hij zag mensen braken, koorts krijgen, bloedingen, infecties aan de ledematen, doof en blind worden. De bisschop nam een actieve rol op in de gezondheidscrisis en hielp zowel de ziekenzorg als begrafenissen organiseren.
Cyprianus' belangrijkste boodschap hield in dat christenen niet bang moesten zijn voor de pandemie. Als die al tot de dood leidde, was dat voor gelovigen niet het einde.
Net zoals de coronapandemie ons geloof en onze familiebanden versterkte, deed ook de pest van Cyprianus dat. Christenen zagen in de pandemie een verwijzing naar het boek Openbaring over het einde der tijden, een boek dat volgens sommige interpretaties verwijzingen bevat tegen de Romeinse keizer.
In tegenstelling tot bisschoppen als Cyprianus hadden de heidense leiders geen antwoord op de pandemie, wat het christendom een boost gaf.
Bisschop Cyprianus stierf in 258, toen hij onthoofd werd tijdens de christenvervolging van keizer Valerianus. We herdenken de heilige op 14 september.
Lees meer over Cyprianus van Carthago en over pandemieën in de oudheid.
