Paus blikt terug op Spanjereis: ‘Ontmoeting van oud en modern’

goedendag en welkom! 

Vandaag wil ik enkele gedachte delen over de apostolische reis die ik vorige week kon maken door een bezoek aan Madrid, Barcelona, de abdij van Montserrat en de Canarische eilanden.  

Lees ook

Paus Leo XIV in Spanje: de belangrijkste momenten op een rij

Lees het volledige nieuwsitem

Na de lange reis in vier Afrikaanse landen werd ik nu ondergedompeld in een Europees land met een, oude en zeer rijke katholieke traditie. Het is duidelijk geworden dat in het hedendaagse Spanje, dat grondige sociale en culturele veranderingen heeft gekend, de paus overal met geestdrift en openheid werd onthaald. Hiervoor zeg ik dank aan God en aan heel het Spaanse volk, aan de koning en aan de burgerlijke gezagsdragers, aan de bisschoppen en aan de kerkgemeenschappen. Het volk van God heeft mij sterk bevestigd door de feestelijke vertolking van zijn geloof en van zijn genegenheid. 

Van mijn kant heb ik de gelovigen bevestigd en, als bisschop van Rome, heb ik hen aangemoedigd elke vorm van verdeeldheid en tegenstelling te overstijgen door altijd de gemeenschap, de dialoog en de eenheid in verscheidenheid op te bouwen. Dat is de eigen dienst van de opvolger van Petrus, dienst die in de apostolische reizen een eigen vorm krijgt, telkens aangepast aan de kerkelijke en sociale situatie van het bezochte land.

Verenigd

In het geval van Spanje heb ik met vreugde kunnen vaststellen hoeveel mensen van elke leeftijd en situatie, het bezoek van de paus verwachtten. Overal heb ik menigten aangetroffen die mij met grote genegenheid hebben ontvangen. Dit feit is niet vanzelfsprekend en verdient een overweging. Natuurlijk is een dergelijke deelname, zoals ik gezegd heb, de uitdrukking van het geloof van het Spaanse volk. Tegelijk ben ik van mening dat het een uitdrukking is van de nood om zich verenigd te weten op een waar en diep fundament, niet ideologisch en ook niet van eigenbelang. Bij nader inzien kan alleen Christus dit fundament vormen en het Evangelie na de nodige “inculturatie” in het leven van het volk brengen. Hij kan dat doen omdat zijn boodschap aan die twee eisen voldoet: het zoeken naar waarheid en de dorst naar gerechtigheid.

In Madrid en Barcelona hebben we elkaar ontmoet in zowel in de grote kathedralen als in moderne stadions. We hebben de heilige Rozenkrans gebeden in de abdij van Montserrat. We hebben gevierd in de Sagrada Familia, machtig symbool, een symfonie van stenen en licht dat aan alle mensen het christelijk geheim vertolkt. Deze ontmoeting van oud en modern, van katholieke traditie en hedendaagse cultuur, heeft mij levensecht de eigen aard van Europa doen aanvoelen, zijn onschatbare rijkdom als actuele werkelijkheid, niet voorbijgestreefd. Het gaat om een erfdeel dat vandaag moet behoed worden om het te kunnen inzetten in het globale heden met zijn eeuwige uitdagingen: vrede, integrale ecologie, evenwichtige en houdbare ontwikkeling, eerbied voor de menselijke waardigheid. Het zijn uitdagingen die Vaticanum II reeds duidelijk onderkend had en waarop daarna volgende Magisterium is teruggekomen tot in mijn recente encycliek Magnifica humanitas die erop gericht is de menselijk persoon te behoeden in een tijd van artificiële Intelligentie. 

Via verschillende ontmoetingen heb ik benadrukt in de stem van de paus het Evangelie van de hoop te beluisteren voor de mensheid van vandaag, zwaar op de proef gesteld door de negatieve gevolgen van een misleidend ontwikkelingsmodel.

Deze nood heeft uitdrukking gevonden in talloze getuigenissen die ik heb kunnen beluisteren – getuigenissen soms ontroerend en opbouwend - ik heb het ook aangetroffen in het gelaat van de kleinen en van de armen die ik heb mogen ontmoeten: in het kind dat mij in de parochie zijn brief heeft voorgelezen, in enkele slachtoffers van misbruik die vragen om gehoord te worden, bij de gevangenen die mij in hun gevangenis opwachtten, in de jongeren vol onrust en plannen, in de migranten in de opvangcentra van de Canarische eilanden.

Precies op de Canarische eilanden, laatste etappe van onze tocht, werd mij een complexe leefsleutel aangeboden. Hij werd mij geschonken enerzijds op aardrijkskundige plaats van de archipel; en, anderzijds, in de werkelijkheid van een lokale kerk die een grote groep van gedwongen migranten opvangt, vooral afkomstig uit Afrika . We weten dat het verschijnsel van de migratie complex is en samenhangende en overlegde plannen van actie vergt. Deze leessleutel opent ook een verschillend en ruimer perspectief: hij doet ons verstaan hoe wij geroepen zijn om het Evangelie te herlezen in de wereld vandaag door gaven van onze verschillende culturen uit te wisselen. Meer bepaald de vruchten die in haar worden voortgebracht door de vruchtbaarheid van de boodschap van Christus. En een van deze vruchten is precies de dialoog tussen personen en tussen volkeren, de ontmoeting in een geest van broederschap welke toelaat te ontdekken en wederkerig de waarden te waarderen waarvan de ander drager is. Deze weg is niet makkelijk, vergt goede wil en de hulp van God, maar het is de weg die voert tot een beschaving van de liefde.

Geliefde broeders en zusters het motto van deze apostolische reis was: “Alzada la miranda”. “Slaat uw ogen op!” (cfr Joh 4,35). Dit zijn woorden van Jezus gericht tot zijn eerste leerlingen om hen in de mensen en in de menigten het verlangen naar leven te leren zien, het verlangen naar waarheid, naar volheid. Aan mij, op de eerste plaats, herhaalt de Heer deze woorden en door zijn genade heb ik er ervaring van beleefd ook tijdens deze reis. Vandaag zou ik aan jullie deze uitnodiging willen herhalen: laten we onze ogen opslaan! Laten we van Jezus leren de naaste, de mensen, de wereld te bekijken “met de ogen van God”, dat wil zeggen: met liefde en met compassie.

Vertaald uit het Italiaans door Marcel De Pauw msc