Protestanten nemen afstand van Luthers jodenhaat

Het is merkwaardig, maar Maarten Luther is in protestantse middens een beetje een ‘heilige’ geworden, grapte pastor Steven H. Fuite, donderdagavond in de Grote Synagoge van Brussel. De voorzitter van de Verenigde Protestantse Kerk in België (VPKB) had net een brief voorgelezen die hij in naam van de Belgische protestanten richtte aan zijn collega-voorzitter Philippe Markiewicz van het Centraal Israëlitisch Consistorie van België en waarin hij zich klaar en helder distantieerde van Luthers uitspraken. De kwestieuze uitspraken van kerkhervormer Maarten Luther zijn vooral terug te vinden in het pamflet: Von den Juden und ihren Lügen (Over de joden en hun leugens) dat de voormalige augustijnenmonnik in 1543 publiceerde – op het einde van zijn leven dus.

Terugkeer naar de oorspronkelijke teksten

Met zijn grapje over de heiligenstatus die Luther in vele protestantse middens heeft, probeerde de voorzitter van de Belgische protestanten te verklaren waarom zo’n formele verontschuldigingen zo lang op zich hadden laten wachten. Maar verder was pastor Steven H. Fuite bloedernstig. 2017 wordt immers een herdenkingsjaar, geen feestjaar, want de bedoeling van Luther en Co. was niet een nieuwe Kerk te stichten, maar Christus’ Kerk te hervormen, met name door een terugkeer naar de oorspronkelijke teksten van de Tenach en het Evangelie. Dat aspect van de Reformatie – de terugkeer naar de oorspronkelijke teksten – heeft ons trouwens veel gegeven, ook nieuwe contacten tussen Kerk en synagoge, voegde Steven Fuite eraan toe.

De vraag of er al dan niet een causaal verband is tussen Luthers uitlatingen en latere vormen van antisemitisme in protestantse middens, is voer voor wetenschappelijke discussie. Steven H. Fuite

Colloquium

Wij willen, aan de vooravond van 2017, deze uitspraken van Luther over de joden nadrukkelijk afwijzen en dit voor u en voor onze eigen mensen duidelijk onder woorden brengen, verzekerde de voorzitter van de protestanten zijn joodse evenknie op een colloquium over de joods-christelijke relaties, waar ook kardinaal Jozef De Kesel en de Brussels opperrabbijn Albert Guigui aan deelnamen. Als voorzitters van minoritaire erediensten zetten we ons allebei met hart en ziel in voor de strijd tegen discriminatie, racisme, antisemitisme en vreemdelingenhaat. De VPKB gaat samen met onze joodse zusters en broeders, voortbouwend op een steeds beter verstaan van de Bijbelteksten, voor het visioen van de profeten: een meer leefbare wereld waar ieder zijn plaats heeft.

Lees de integrale tekst van brief (in pdf) van de Verenigde Protestantse Kerk van België aan Philippe Markiewicz, voorzitter van het Centraal Israëlitisch Consistorie van België.