Rick De Leeuw ontdekt Phil Bosmans

5 jaar geleden overleed Phil Bosmans, stichter van Bond Zonder Naam en bedenker van tientallen spreuken zoals Verbeter de wereld, begin bij jezelf. De gemeente Gruitrode, waar Bosmans in 1922 geboren werd, richt een kenniscentrum op. De bekende Nederlandse zanger en schrijver Rick De Leeuw legt de laatste hand aan een biografie en een theatermonoloog, waarin hij vooral de actualiteitswaarde van Bosmans’ spiritualiteit aan het licht wil brengen.

Waarom blijft Phil Bosmans relevant, vind je?

Rick De Leeuw • Zijn spreuken behoren tot het Vlaamse culturele erfgoed en zijn van blijvende invloed op generaties Vlamingen. Wat Phil Bosmans 50 jaar geleden zei, is vandaag nog erg actueel. Misschien zelfs nog meer dan toen. De wereld is immers enorm naar rechts opgeschoven: harder en cynischer geworden.

Aan Bosmans’ edelmoedigheid is vandaag enorme behoefte.

Bosmans is een stem die fluistert tot compassie. Dat woord doet ouderwets aan, maar is zo aan herwaardering toe! Tegen de trumpisering moeten we daar weer aansluiting bij vinden.

Een biografie schrijven, is dat wel iets voor een zanger en dichter?

Verwacht maar geen droge biografie. Het wordt een boek waarin vooral dat vlammetje van zijn spiritualiteit tot leven komt. Ik laat personaliteiten van vandaag aan het woord over thema’s die Bosmans aandroeg: psychiater Dirk De Wachter over sociale samenhang, Jef Colruyt over maatschappelijk verantwoord ondernemen. Bedoeling is om Bosmans’ wereldbeeld te leggen op de uitdagingen van vandaag.

Wat mogen we van de theatermonoloog verwachten?

Ook daar wil ik vooral die spiritualiteit laten oplichten. De teksten bestaan vooral uit brieven van Bosmans, maar ook uit gedachten van mensen die ook in het boek aan bod komen. Intussen zijn we met Gène Bervoets de teksten aan het inlezen. Voor de affiche zette hij al eens Bosmans' brilletje op. Je ziet hem gewoon in die rol kruipen!

Hoe zet je de priester Phil Bosmans neer?

Zijn innerlijke wereld is moeilijk terug te vinden in zijn brieven en teksten. Die sprak wellicht meer uit zijn handelen en uit de overtuiging dat een kleine goede daad een wereld van verschil maakt. Emmanuel Levinas noemt dat het kleine goede.

Al ben ik zelf niet gelovig, maar wel heel erg bezig met de zin van het leven. Wat doe je met de jaren dat je hier rondloopt?

Dan vind ik het fijn om te kijken hoe anderen daarmee omgaan. Phil Bosmans heeft zo’n gewetensvol leven gegund aan anderen en zo veel mensen blij gemaakt. Van zo’n mens kan ik leren. Ik denk dat het belangrijk is dat iedere mens spiritualiteit ter harte neemt, ook kerk overstijgend.

Heb je zelf een spreuk van Bond Zonder Naam hangen thuis?

Bij Bond Zonder Naam zag ik posters liggen die ze na zijn overlijden lieten maken. Daarop staan alle spreuken die hij tussen 1955 en 2011 maandelijks verzon. Zo’n poster moest ik natuurlijk hebben. Ik kan er niet meteen één favoriete spreuk uitkiezen, want ze zijn allemaal leuk, maar van op afstand komt er zo’n gloed naar boven. Nou goed dan, de eerste die in me opkomt, is deze:

Regen of geen regen, altijd welkom.

Het is eenvoudig, maar doe Phil Bosmans niet af als naïef of simpel. Hij was erg intelligent en had een directe taal. Hij liet zich vertederen en verwonderen. Achter zijn spreuken schuilt een ontwapenend wereldbeeld. Heel anders dan het cynisme van veel intellectuelen vandaag.

Nog gefeliciteerd met de Visser-Neerlandiaprijs…

Dank je. Ik mag de prijs in ontvangst nemen rond de tijd dat het boek uitkomt en de theatervoorstelling in première gaat. Een mooie samenloop van omstandigheden, want Phil Bosmans ontving die prijs ook in 1991.

• Lees ook: Wordt een waarheid minder waar als ze wollig klinkt? 
• De monoloog Verbeter de wereld gaat in première op 13 oktober in Cutluurpunt, Meeuwen-Gruitrode. Kijk onder de affiche voor alle speeldata.

13/10/17 – MEEUWEN-GRUITRODE – CULTUURPUNT – (089 85 59 46) – 20U15 (première)

14/10/17 – LEOPOLDSBURG – CULTUURCENTRUM – (011 34 65 48) – 20U15

19/10/17 – HERENTALS – ’T SCHALIKEN – (014 21 90 88) – 20U00

20/10/17 – GEEL – DE WERFT – (014 56 66 66) – 14U00

21/10/17 – DEURNE – CULTUREEL CENTRUM – (03 360 85 50) – 14U00

26/10/17 – BONHEIDEN – ’T BLIKVELD – (015 50 28 70) – 20U15

27/10/17 – LOMMEL – DE ADELBERG – (ccdeadelberg.be) – 20U15

28/10/17 – ANTWERPEN – NOVA – (03 259 04 20) – 20U30

05/11/17 – ZOTTEGEM – CC ZOETEGEM/RHETORICA – (09 360 69 52) – 17U00

09/11/17 – ANTWERPEN – BIB ELSSCHOT – (elsschot.be) – 19U30

12/11/17 – ZANDVLIET – DE SCHELDE – (03 298 27 30) – 15U00

17/11/17 – MALDEGEM – DEN HOGEN PAD – (maldegem.be/webshop) – 20U30

19/11/17 – ESSEN – ZAAL REX – (essen.be/kobie) – 14U00

05/12/17 – KONTICH – ALTENA – (03 450 78 31) – 15U00 + 20U00

07/12/17 – LANAKEN – CULTUREEL CENTRUM – (089 73 98 50) – 20U15

08/12/17 – SINT-PIETERS-LEEUW – MERSELBORRE – (03 371 22 62) – 20U00

09/12/17 – WILRIJK – DE KERN – (03 821 01 36) – 20U15

12/12/17 – VILVOORDE – HET BOLWERK – (02 255 46 90) – 14U30

13/12/17 – ROTSELAAR – DE MENA – (016 61 64 07) – 20U30

14/12/17 – KRAAINEM – DE LIJSTERBES – (02 721 28 06) – 20U30

16/12/17 – OPGLABBEEK – DEN ICHTER – (089 81 09 10) – 20U15

17/12/17 – BOCHOLT – DE KROON – (089 20 19 60) – 20U15

21/12/17 – MERKSEM – CULTUREEL CENTRUM – (03 641 62 10) – 14u00 + 20u15