Roemeense martelaars van het communisme

In de Roemeens-orthodoxe parochie Nașterea Maicii Domnului (Geboorte van de Moeder Gods) in de Antwerpse deelgemeente Wilrijk werd dinsdag een sober theaterstuk gebracht over de zware repressie onder de communistische dictatuur: het regime van Nicolae Ceaușescu heeft jarenlang al wie ook maar enigszins andersgezind was, meedogenloos vervolgd. Intellectuelen, dichters, kunstenaars maar ook vele priesters en gelovigen van alle christelijke denominaties in het land moesten eraan geloven. En aangezien een overweldigende meerderheid van de christenen in het land Roemeens-orthodoxen waren (en zijn), telt deze kerkgemeenschap vele martelaars in haar rangen.

Deze tijd van het liturgische jaar is een tijd van meditatie en herdenking. George Valcu

Om ons te herinneren aan het lijden van onze martelaars in de communistische gevangenissen, hebben we in deze veertigdagentijd het toneelstuk ‘Candele nestinse’ (‘Ongedoofde lichten’) geprogrammeerd, vertelt George Valcu, de Roemeens-orthodoxe priester in Antwerpen. Het is voor velen onder ons vandaag moeilijk om zich de kwelling voor te stellen van wie in de communistische gevangenissen werd opgesloten, alleen maar omdat ze hun geloof, hoop en idealen niet wilden opgeven. Het proces van deze communistische repressie is nog niet gemaakt en er bestaat ook nog geen museum over deze verschrikkingen.

‘Ik heb niets gedaan.’ – ‘Niets gedaan, da’s dan vijf jaar gevangschap’, klonk het leitmotiv in het theaterstuk.

Het toneelstuk van regisseuse Ivona Boitan werd in het Roemeens gespeeld, maar via een Engelse vertaling op een scherm naast het podium konden ook de niet-Roemeenstalige toehoorders volgen. Er zaten een kleine honderd mensen in de vroegere parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw Heilige Rozenkrans. Deze kerk is Wilrijk heeft een iconostase voor het koor sinds de Roemeens-orthodoxe kerkgemeenschap er samenkomt, maar er is ook uitdrukkelijk nog een katholieke kapel aan verbonden alsook een zijbeuk waar culturele evenementen kunnen plaatsvinden. Er zijn intussen in ons land duizenden Roemenen en velen daarvan blijven hun open orthodoxie getrouw.

Iets anders getrouw zijn dan de communistische partijlijn was in Roemenië jarenlang volkomen onmogelijk.