Samen het ‘todos’ waarmaken – Lieve Wouters [standpunt]
Paus Leo doet een aantal opmerkelijke uitspraken in het interviewboek dat onlangs van hem verscheen in het Spaans. Zo laat hij weten dat hij niet verwacht dat er op korte termijn iets zal veranderen aan de kerkelijke leer over homoseksualiteit. De uitspraak wekte verontwaardiging en teleurstelling. Hoeveel geduld gaan we nu weer moeten hebben? Toch denk ik dat er minstens drie goede redenen zijn om te geloven dat dit pontificaat geen achteruitgang of stilstand zal betekenen voor lgbti+, maar net een consolidatie van de groeiende openheid onder paus Franciscus.
Lees ook
Maar eerst nog dit. Termen als ‘homoseksuele neigingen’ of ‘intrinsiek ongeordende daden’ in de catechismus zijn achterhaald en afstotend. Lgbti+-mensen, -koppels en -gezinnen die zich in de Kerk engageren, moeten wel een heel dik vel hebben om zich daardoor niet te laten ontmoedigen. Of een groot geloof, waarvoor ik hen bewonder. Gelukkig is er in Vlaanderen intussen wel een echte pastoraal van nabijheid, met een mogelijk gebedsmoment voor relaties van liefde en trouw. Hier hebben de bisschoppen echt hun nek uitgestoken, zo blijkt opnieuw.
Twee fouten vermijden
Waarom ik dan toch geen stap achteruit zie? Ten eerste moeten we eerlijk zijn: niemand mag verwachten dat de paus met een pennentrek de kerkelijke leer zou veranderen. Zou hij het al doen, dan maakt hij twee fouten: tegen zijn verantwoordelijkheid als bruggenbouwer (pontifex maximus) en bewaarder van de eenheid in de Kerk – vergeet toch niet de virulente tegenstand die paus Franciscus te verduren kreeg en die geleid heeft tot een uitgesproken keuze voor iemand die dreigende breuken kon lijmen – én tegen de synodaliteit. Het is niet omdat een aanpassing breed gedragen is in Vlaanderen of West-Europa, dat ze dat is in andere delen van de wereld. Het synodale proces gaat erover dat we samen tot inzicht komen en daartoe heeft deze paus zich wel degelijk geëngageerd.
Franciscus heeft deuren geforceerd, waarvoor we hem dankbaar zijn. Leo moet er nu een stevige spie onder steken.
Werken aan mentaliteitsverandering
Ten tweede pleit de paus in hetzelfde interview voor een mentaliteitsverandering in de Kerk, waar nog niet iedereen mee is in de grote uitnodiging van paus Franciscus aan ‘todos, todos, todos’. Dit drievoudige ‘iedereen’, dat hij uitsprak op de Wereldjongerendagen in Lissabon, is een eigen leven gaan leiden. Leo nam het al meerdere keren over, al bij zijn aanstelling en ook opnieuw in dit interview. Hij deelt de visie van de vorige paus op inclusie van lgbti+ volledig. En waar die laatste uitschuivers maakte door een soms ongelukkige woordkeuze – bijvoorbeeld over nichterigheid in seminaries – zal zoiets de bedachtzame Leo niet gauw overkomen.
Ten derde, Franciscus heeft een aantal deuren geforceerd en daarvoor zijn we hem dankbaar. Maar de taak van zijn opvolger is nu om er een stevige spie onder te steken, zodat ze niet bij de minste zucht dicht waaien. Daarvoor is hij tot nader order de juiste man op de juiste plaats.
Reageren? Ik ben benieuwd naar jouw mening en ervaring. Mail naar lieve.wouters@otheo.be
