Schoolpoort

Deze week worden de sleutels bovengehaald. Na twee maanden vakantie zwaaien 3.751 schoolpoorten opnieuw wijd open. Ze verwelkomen bijna 1,2 miljoen kinderen en jongeren in het kleuter-, lager en secundair onderwijs. Een kleine 160.000 leerkrachten en andere personeelsleden zullen hen alweer een schooljaar lang lesgeven, wegwijs maken in kennis en kunde, en begeleiden op hun lange weg naar de volwassenheid. Indrukwekkende aantallen, die bovendien jaar na jaar blijven stijgen.
Het zijn momenten om weg te dromen over onze eigen schoolgaande jeugd, vaak vele decennia geleden. Doorgaans zijn de minder leuke herinneringen vervaagd, resten vooral de momenten van vriendschap en plezier, van kattenkwaad en het aftasten van grenzen. Geschaafde knieën op de speelplaats en strafregels in de klas vervelden tot heroïsche anekdotes waarin we onszelf een iets glansrijkere rol toedichten dan weleer het geval was. Mogelijk resten nog vriendschappen om die verhalen te delen en verder aan te dikken. De middelmatige leerkrachten verdampten in de nevelen van ons geheugen, de figuren die hun stempel op ons leven drukten staan nog scherp in onze herinnering gebeiteld.
We zijn doorgaans geneigd onze jeugd te romantiseren, waardoor die schril afsteekt tegen de verhalen van kommer en kwel die ons vandaag al te vaak uit het onderwijs bereiken. Berichten over jongeren die minder goed kunnen lezen of rekenen, alarmkreten over het niveau van de leerkrachten of over het gebrek aan mensen die nog voor de klas willen staan. De dalende positie van Vlaanderen op de internationale PISA-ranglijst, een soort graadmeter van het onderwijsniveau in de hele wereld, baart al jaren zorgen. Daarbovenop serveerden de corona-jaren gesloten klaslokalen en lessen via het computerscherm, uiteraard niet bevorderlijk voor de kwaliteit van ons onderwijs.
„Lockdowns en afstandsonderwijs maakten dat leerlingen [node:field_streamers:0] die normaal net het hoofd boven water hielden en niet opvielen, kopje-onder begonnen te gaan”, zegt schooldirecteur Hamid Riffi in Kerk & Leven. Alsof dat nog niet erg genoeg is, regent het klachten van ouders die signaleren dat hun kind maandenlang geen wiskunde, Frans of Nederlands kreeg, omdat scholen simpelweg geen leerkrachten meer vinden. De leerachterstand werd daardoor groter in plaats van kleiner.
De Vlaamse regering keurde vorig jaar een pakket maatregelen goed om het leerkrachtentekort te bekampen, zoals zijinstromers meer anciënniteitsjaren geven, extra loon uitkeren voor extra lesuren of gepensioneerde leerkrachten wat langer aan boord proberen te houden. Of dergelijke maatregelen zullen volstaan, is onzeker. Op korte termijn wordt de situatie eerder erger dan beter.
De herwaardering van het leerkrachtenambt wordt een werk van lange adem. Een klacht die systematisch terugkeert, is de administratieve last van het beroep. Met de beste bedoelingen werden ten bate van leerlingen vele regels gecreëerd, die nu vooral als een loden bol om de enkels van de lesgevers hangen. Hoe vaak hoor je leerkrachten niet zuchten dat ze gewoon willen lesgeven?
Waren leerkrachten ooit schaarse intellectuelen in een samenleving vol laagopgeleiden, dan zijn ze vandaag slechts een van de vele beroepscategorieën met hogere diploma’s. We verloren gaandeweg ons respect voor de vrouwen en mannen vooraan het klaslokaal. Erger nog, al te vaak ondermijnen ouders de positie van leerkrachten waardoor die ontmoedigd raken. De weg naar de herwaardering van ons onderwijs is lang, maar hier is alvast iets dat we als ouders en grootouders zelf kunnen doen: vertrouwen hebben in leerkrachten en directies, hen steunen in hun taak, niet denken dat wij het beter weten of kunnen. Zullen we daar alvast werk van maken wanneer de schoolpoort straks openzwaait?

Reageren op dit artikel? Dat kan op www.kerkenleven.be