Naar schatting 90 procent van de gevallen van seksueel geweld blijft onder de radar; het zogenaamde dark number © RR
Sophie Van Reeth in Tertio over de gezichten van seksueel geweld
Sophie Van Reeth (1999) is studente geschiedenis aan de UAntwerpen. Ze is studentenvertegenwoordiger voor haar departement en beeldverantwoordelijke bij dwars, het studentenblad van de UAntwerpen. Met haar boek wil ze de stilte rond seksueel geweld doorbreken. Seksueel geweld kent vele gezichten. In haar boek Genoeg gezwegen beantwoorden de daders geen van allen aan het stereotype. Bij mannelijke slachtoffers gaat het in 62 procent van de gevallen om iemand uit de nabije leefomgeving. Bij vrouwelijke slachtoffers is in 48 procent de eigen partner de dader, gevolgd door een kennis, een familielid of een collega. Juist dat maakt het moeilijk om seksueel misbruik bespreekbaar te maken, weet Sophie Van Reeth. Toen ze haar vrienden vertelde wie de dader was, reageerden ze: Het is een goeie maat van mij, of: Je weet dat ik het erg voor je vind, maar ik ga niet kiezen tussen jullie. Diezelfde vrienden liepen enkele weken later mee in de Mars tegen Seksueel Geweld.
Toxische masculiniteit
We zitten met een mentaliteitsprobleem, constateert Van Reeth. Dat begint volgens haar al bij de geboortekaartjes: roze voor een lief meisje, blauw voor een stoere jongen. Als meisje moet je vooral lief zijn en luisteren, anders ben je een bazige, gemene bitch. Ik zou zelfs zover willen gaan te zeggen dat meisjes afgestraft worden voor hetzelfde gedrag dat bij jongens aangemoedigd wordt. We leren jongens aan dat geweld cool is en dat dat deel uitmaakt van wat het betekent een echte man te zijn. Wat dat ook mag betekenen. In de documentaire The Mask You Live In wordt die mentaliteit beschreven als toxische masculiniteit. Het gevolg is volgens Van Reeth dat een verkrachtingscultuur in stand wordt gehouden. In de nabeschouwing van haar boek houdt ze een vlammend betoog voor een genderneutrale opvoeding die moet bijdragen aan een wereld waar mensen meer luisteren naar elkaar, omdat er niet constant de nadruk wordt gelegd op verschillen.
Mensenrechten
Een punt kan haar niet worden ontzegd. Als we zowel meisjes als jongens leren assertief, zelfbewust en authentiek in het leven te staan, en zowel hun grenzen als die van anderen te respecteren, valt er een wereld te winnen. Maar de nadruk op genderneutraliteit schiet gemakkelijk door en verzandt dan in een problematisering van verschillen. Dan krijg je een wereld van kleurloze gelijkvormigheid waarin geen man de deur nog voor een vrouw durft open te houden. Bovenal belangrijk is dat seksueel geweld draait om mensenrechten. En wie de rechten van een ander schendt, raakt niet alleen het slachtoffer maar de samenleving als geheel.
Cover
Sophie Van Reeth, Genoeg gezwegen. Getuigenissen over seksueel misbruik, Manteau, Antwerpen, 2020, 240 blz.