Op stap met de sleuteldrager van de Vaticaanse Musea (video)

Dit werk is wonderlijk. Soms voel ik me de bewaarder van de geschiedenis, zegt Gianni Crea. Sinds 1999 werkt hij als claviger of sleuteldrager in de Vaticaanse Musea.

Het is nog donker wanneer hij aan zijn eerste ronde door de Vaticaanse Musea begint. De sleutelbos in zijn hand rinkelt ijverig. Als erfgenaam van de Maarschalk van het Conclaaf kent hij elk geheim van de Pauselijke Galerijen.

Zijn ronde begint bij de bunker waar de 2.798 sleutels liggen van de 11 afdelingen van de pauselijke Musea. Een speciaal airconditioningsysteem beschermt ze tegen roest. Een voor een worden ze elke week getest om hun conditie te evalueren. Van elke sleutel zijn er één tot vijf exemplaren.

Tekst gaat verder onder de foto.

Sommige sleutels hebben een grotere waarde dan andere. Zo open Nummer 1 de monumentale deur naar de Vaticaanse Musea. Nummer 401 is dan weer bijzonder vanwege zijn gewicht en ouderdom: bijna een halve kg en gesmeed in 1700. Deze sleutel geeft toegang tot het Pio Clementino Museum, de eerste kern van de Vaticaanse Musea.

De kostbaarste sleutel heeft geen nummer. Dat is die van de Sixtijnse Kapel.

Hij wordt bewaard in een kluis in een verzegelde envelop. Elke ochtend wordt het zegel verwijderd en ‘s avonds opnieuw aangebracht door de directie van de musea. Dit ritueel verbindt de clavigers van vandaag (Gianni Crea heeft nog 10 collega’s) met de oude rol van de Maarschalk van het Conclaaf en Bewaarder van de Heilige Roomse Kerk.

Laocoön en Christus

Op zijn eenzame ronde door de tentoonstellingsruimte van de pauselijke collecties komt de claviger 500 deuren en ramen tegen, die allemaal geopend en gesloten moeten worden. Vanavond zal hij alles in omgekeerde volgorde herhalen. Op een uur tijd loopt hij voorbij vijf eeuwen geschiedenis.

Plotseling laat Gianni de lichtstraal van zijn zaklamp vallen op Laocoön, de beroemde beeldengroep uit de Grieks-Romeinse oudheid, gevonden in een wijngaard in 1506.

Deze beeldengroep vormde het begin van de pauselijke kunstcollectie. Bij klaarlichte dag en massa’s toeristen errond kun je het werk nooit zo bevatten als nu, in het donker, helemaal alleen, met die lichtbundel op de gebogen arm van de Trojaanse priester. Volgens de legende stuurde Poseidon wurgslangen op hem en zijn zoons af, omdat hij de waarheid zei. Hij waarschuwde namelijk voor het vergiftigde geschenk aan de stadspoorten, het legendarische paard van Troje.

Wist je dat Michelangelo zijn Christusfiguur op zijn fresco van Het Laatste Oordeel in de Sixtijnse Kapel baseerde op de centrale figuur van de Laocoöngroep?

Tekst gaat verder onder de foto.

Vaticaanse Tuinen en maanstenen

Op weg naar de kamers van Leonardo da Vinci, trotseren we de duizelingwekkend lange klim via de spiraalvormige Bramante Trap. Bovenaan dit architectonische meesterwerk kun je heel Vaticaanstad overzien. Daar, de Galerafontein in de Vaticaanse tuinen; de scheepskanonnen spuiten water in plaats van bommen en daarmee is het fontein een symbool van vrede. Dan komen we in de Galerij van de Kandelaars en de Galerij van de Tapijten. Hier opent Gianni Crea de ramen die uitkijken op de kunst van de natuur in de Vaticaanse Tuinen.

Nu dalen we weer af. In de lagere galerijen ontdekken we fragmenten van maanstenen van de Apollo 11-expeditie, door president Richard Nixon aan de inwoners van het Vaticaan geschonken. Daarnaast staat de vlag van Vaticaanstad, die de astronauten mee op ruimtereis namen. Elke dag maakt Gianni deze historische reuzenstap voor de mensheid, van 1506 tot 20 juli 1969… 

De laatste deur

De laatste deur die opengaat, is de beroemdste. Hij is gemaakt van hout met een S-vormige koperen deurknop. Die S staat voor secreto: gereserveerd, gesloten. Het is de kamer waar de stemming en de verkiezing voor de opvolgers van Petrus plaatsvindt, de Sixtijnse Kapel.

Bij een conclaaf gebruikt de claviger 12 sleutels om het hele gebied rond de Sixtijnse Kapel te vergrendelen. Daarna kijkt hij nauwlettend toe terwijl de smid zegels aanbrengt. De sleutels gaan dan in een metalen kist die in bewaring blijft bij de gendarmerie tot de witte rook door de schoorsteen gaat.

Wat je voelt wanneer in de Sixtijnse kapel plotseling het licht aangaat, is nauwelijks te beschrijven. Wat een stralende schoonheid!

Toen ik in 1999 als sleutelbewaarder begon, vertelt Gianni Crea, moest ik drie jaar wachten voordat ik de Sixtijnse Kapel mocht openen. Lange tijd had ik me voorgesteld hoe dat zou zijn, en het gevoel is nog altijd onbeschrijflijk. Niet te geloven dat ik het centrum van het christendom mag openen voor toeristen uit alle delen van de wereld.

Bron: Vatican News