Terlinden op Te Deum: ‘Zalig zijn de vredestichters!’

In de Brusselse Sint-Michiel- en Sint-Goedelekathedraal vond vanmorgen het traditionele Te Deum plaats, ter gelegenheid van Koningsdag. Namens de koninklijke familie waren koning Albert, koningin Paola, prinses Astrid en prins Laurent van de partij. 

Voor het eerst ging de nieuwe aartsbisschop Terlinden voor in de viering. In zijn homilie verwees hij naar de verschillende brandhaarden in de wereld, en deed een oproep tot dialoog, respect en solidariteit als eerste antwoord op geweld. Hij onderstreepte daarbij het belang van gerechtigheid tussen volken en mensen. Maar de grootste uitdaging is volgens de aartsbisschop dat we in onszelf de nodige kracht vinden om aan vrede en gerechtigheid te werken. Daarom moeten we bereid zijn ‘een deel van het eigen comfort op te geven om te delen met anderen’.

Lees onder de foto de integrale homilie.

Homilie door mgr. Luc Terlinden, uitgesproken op het Te Deum van 15 november 2023

“Zalig die vrede brengen”. Hoe kunnen wij deze woorden vandaag verstaan? Zijn ze niet louter illusie? Waar is de vreugde van de vrede? En waar zijn de vredestichters? Welke hoop is er voor de slachtoffers van terrorisme, voor gijzelaars, of voor de onschuldige kinderen en ouderen die getroffen worden door bombardementen?

Angst, pijn en wanhoop schijnen de plaats te hebben ingenomen van vreugde en vrede...

Een eerste antwoord op dit geweld ligt in de oproep tot dialoog, respect en solidariteit. Door de tijd heen hebben we internationale wetten ontwikkeld. Zoals het oorlogsrecht en meer recentelijk het humanitair recht om het geweld te verminderen en de levens van onschuldige slachtoffers beter te beschermen. Diplomatie en instellingen zoals de Verenigde Naties vervullen ook een cruciale rol. Bovendien zijn er talloze initiatieven van burgers en organisaties die ons bewust maken van de schande van geweld en onrecht als basis voor oorlogen en spanningen.

Als we verder willen gaan in de preventie van oorlog en geweld, moeten we ook werken aan gerechtigheid tussen volken en mensen. Zonder gerechtigheid geen vrede! Gerechtigheid tussen landen en volken begint met een eerlijke verdeling van rijkdom en natuurlijke hulpbronnen in de wereld. De brief van paus Johannes XXIII, Pacem in Terris, zestig jaar geleden, benadrukte al het belang van gerechtigheid bij het opbouwen van vrede tussen volken, naast waarheid, broederlijke liefde en vrijheid.

Maar we zien ook duidelijk dat de beste bedoelingen ter wereld niet voldoende zijn om vrede te stichten.

Instellingen en internationaal recht alleen kunnen ze ook niet garanderen. Vrede is alleen mogelijk als we in staat zijn de beste waarden en idealen te ondersteunen die de basis vormen van onze democratieën: vrijheid, solidariteit, welwillendheid, rechtvaardigheid, respect voor de waardigheid van de mens...

(Lees verder onder de foto)

Dit is misschien wel de grootste uitdaging waar onze westerse samenlevingen vandaag de dag voor staan: het vinden van de middelen in onszelf om de sterkste idealen die kunnen bijdragen aan vrede te ondersteunen. Want het ondersteunen van rechtvaardigheid en het bevorderen van vrede vereist ook dat we bereid zijn ons eigen comfort op te offeren om het met anderen te delen.

Om dit te kunnen doen, moeten we in ons eigen land in staat zijn om ons opnieuw te richten op datgene waar we samen voor leven en om een dialoog aan te gaan die zelfs de meest uiteenlopende legitieme gevoeligheden overstijgt. We zullen slagen als we ook in staat zijn om dieper in te gaan op onze wortels en op wat door de geschiedenis heen de waarden van solidariteit, vrijheid en rechtvaardigheid heeft doen ontstaan.

In deze gezamenlijke zoektocht naar vrede en rechtvaardigheid hebben religies en gelovigen ook een verantwoordelijkheid.

Dit begint met onderwijs en respect voor anderen, maar ook met dialoog en solidariteit.

Als katholiek christen ben ik ook bijzonder gevoelig voor de boodschap van het evangelie. In het verhaal van de zaligsprekingen dat we zojuist hebben gehoord, vinden gelovigen de kracht en motivatie om te strijden voor gerechtigheid, te bouwen aan vrede, nederigheid van hart te beoefenen en zachtmoedig te zijn tegenover degene op wie ze hun vertrouwen stellen: Jezus.

Want Jezus zelf is zachtmoedig en nederig van hart, barmhartig en een vredestichter. En zelf heeft hij onrecht, geweld en vervolging gekend.

Maar, en dat is onze hoop, op Paasmorgen zijn ze veranderd in vreugde.

Zijn verdriet werd omgezet in vreugde. En hij kan vandaag tegen ons zeggen: Zalig zijn de vredestichters!

+ Luc Terlinden, aartsbisschop Mechelen-Brussel