Tunnels, vlinders en 'Brief aan de paus' – Lieve Wouters [standpunt]

Ik zie haar nog voor me zitten. Een tengere vrouw, breekbare stem. Voorzichtig de juiste woorden kiezend, doet ze haar verhaal. Van misbruik, goed geraden. Van een zwarte tunnel die geen eind leek te hebben, maar waar dan toch een lichtje begon te schijnen. Op eigen kracht klom ze daar naartoe. De ontmoeting met paus Leo gaf de doorbraak. Er bestaat heling na trauma. Zich creatief uiten, helpt enorm. Binnenkort komt Luna T. met haar eerste tentoonstelling: Flinter, Fries voor ‘vlinder’. Die titel zegt zoveel.

In Brief aan de paus, een vervolg op Godvergeten gisteren op Canvas, zagen we geen vlinders, geen overlevers die uit de tunnel geraakten. We kunnen de selectieve keuze betreuren, maar de boodschap is legitiem: misbruik verwoest levens en de Kerk heeft destijds zwaar gefaald in de aanpak ervan. In Rome sprak de Groep van 15 unaniem over geestelijke moord. 

Aan lezers die denken ‘Hou nu toch eens op over misbruik in de Kerk, we weten het nu wel’, kunnen we maar één antwoord geven: sorry, maar dat kan niet.

Ten eerste zijn we het de talrijke slachtoffers verschuldigd om tenminste vandaag kritisch toe te zien op hoe de kerkleiding verantwoordelijkheid neemt. Met de aanstelling van een onafhankelijke coördinator voor Dignity en de uitrol van een nieuw beleidsplan zijn alvast belangrijke stappen genomen. We moeten dit verder opvolgen en aanmoedigen, want zoals aartsbisschop Terlinden stelt: de bladzijde kan nooit omgedraaid worden. Als de Kerk, in een degelijk juridisch kader, financieel kan bijdragen aan traumazorg, dan moet ze dat doen.

Ten tweede is de houding om de andere kant op te kijken, totaal misplaatst en harteloos. Onderzoek wijst uit dat 42% van de vrouwen en 19% van de mannen ooit in het leven een vorm van hands-on seksueel grensoverschrijdend gedrag meemaakt (cijfers van Sensoa). Een op de vier lagere schoolkinderen maakt misbruik mee, zo wordt geschat. Dit misbruik vindt nog maar zelden plaats in kerkelijke context, maar dat moet ons niet minder verontwaardigd maken. Het is echt hallucinant veel en verklaart voor een groot stuk de lange wachtlijsten voor psychische zorg en ontwenningsklinieken. Daarom is het zo belangrijk dat de overheid snel het kader schept voor de opvolging van de aanbevelingen van de parlementaire commissie.

Kunnen slachtoffers in onze geloofsgemeenschappen mensen vinden die open staan voor hun verhaal? Die mee in de tunnel willen gaan staan om te zoeken naar het licht? Dat is de broederlijkheid waaraan mensen christenen zouden moeten kunnen herkennen.

Reageren op dit opiniestuk, kan via lieve.wouters@otheo.be.