Tussen religie en ontmoeting

Studentenpastoraal speelt in op zinzoekers met uiteenlopende achtergrond en verlangens

Vriendschap, verbondenheid, nabijheid. Die begrippen vallen in zowat elk gesprek over studentenpastoraal. Wanneer volgende week de universiteitspoorten opnieuw openzwaaien, zullen ook de studentenpastors paraat staan. Aan een tiental hogescholen en universiteiten kunnen studenten aankloppen bij de studentenpastoraal, al zijn slechts een handvol van die diensten actief aanwezig. Hoe zien de studentenpastores zelf hun opdracht?
„De diversiteit onder de studenten die wij bereiken is groot. Studenten gaan graag uit, maar hebben ook de behoefte aan momenten om stil te vallen en rust te vinden”, zegt Marlies Maertens, studentenpastor aan de Kulak in Kortrijk. Xenia Geysemans, studentenpastor aan de Universiteit Antwerpen, bevestigt dat beeld: „Ons publiek is breed en gevarieerd. Het gaat om studenten die gelovig zijn of zoeken naar verdieping, maar net zo goed om geëngageerden en creatievelingen, jongeren die verbinding zoeken met anderen.”
Ook aan de KU Leuven is het publiek divers, maar Renée Theyssens van de Universitaire Parochie (UP) merkt op dat de coronacrisis een verschuiving veroorzaakte: „Ons gezelschap is internationaler geworden. Buitenlandse studenten bleven het voorbije anderhalf jaar wat in de schaduw, vaak bleven ze hier achter zonder vrienden. Zij gingen graag in op onze activiteiten, die we gaandeweg meer op hun maat kneedden.”
Belangrijk zijn de verwelkomingsdagen voor nieuwe studenten. Hoewel die door de universiteiten worden georganiseerd, zijn de pastores er uitdrukkelijk aanwezig. „De bedoeling is dat eerstejaars er kennismaken met de universiteit en alles wat daarbij komt kijken”, legt Xenia Geysemans uit. „Het is een mix van ontspanning en informatie, met een barbecue, cantus of kampvuur. Wegens het goed gevulde programma is er geen specifiek pastoraal aanbod, maar zingeving komt soms vanzelf ter sprake.” Ook Marlies Maertens hecht veel belang aan de introductiedagen. „[node:field_streamers:0] We laten 120 studenten op een toffe manier kennismaken met onze dienst en met elkaar. Samen bouwen we vriendschap en verbondenheid op.”
Wekelijkse vieringen zijn natuurlijk ook een pijler van de studentenpastoraal. In Leuven kunnen studenten op woensdagavond aansluiten bij de vieringen in studentenresidentie Leo XIII. Ook in Kortrijk en Antwerpen zijn er eucharistie- of gebedsvieringen, gevolgd door een broodmaaltijd. Vooral op bijzondere momenten – Kerstmis, Pasen, Mariamaand – trekken die jong volk. In het bijzonder tijdens de openingsviering, aan het begin van het academiejaar, duiken nogal wat studenten op.
Toch valt het op dat de studentenpastors de hoofdklemtoon niet op het religieuze karakter leggen. De huidige generatie jongeren is vaak niet of beperkt gelovig opgevoed, maar daarom niet minder zinzoekend. Zingeving wordt daarom breed en op maat ingevuld. Zo kan ook meditatie deel uitmaken van het pakket, net als kennismaking met andere levensbeschouwingen. „Alles wat we doen is open, maar er is altijd een christelijke basis. Op die manier proberen we de Kerk naar jongeren te brengen”, zegt Renée Theyssens.
Typisch voor Leuven zijn de gemeenschapshuizen van UP, waar studenten samen op kot zitten. Ook daar is het gelovige karakter niet dominant, maar de studenten engageren zich wel als vrijwilliger of kiezen een manier om zichzelf te ontplooien.
Al is de studentenpastoraal dus niet altijd uitgesproken religieus, de vraag naar zingeving leeft en groeit onder jongeren. Xenia Geysemans beaamt: „Aan het einde van de vakantie kregen we veel berichten: ‘Zijn jullie al open? Wanneer kunnen we langskomen?’ De vraag naar zingeving neemt dus toe. Tegelijk verbreedt het aanbod.” „Wie verloren loopt, vindt bij ons soms stabiliteit”, besluit Renée Theyssens „Jonge mensen beluisteren en begeleiden, maken dat ze hun lichtje opnieuw vinden, dat is één van onze sterkste punten.”