tVaartje in Lissewege, de creatiefste tuin in Vlaanderen

Of je nu artistiek aangelegd bent of niet, in de ont-moetingstuin van tVaartje in Lissewege is iedereen welkom. ‘Een dorp naar mijn hart’, zegt Ingrid Vandamme (62), voorheen gedurende tien jaar mantelzorger voor haar inwonende moeder die leed aan dementie.
 
‘Met drie opgroeiende tieners samenwonen met mijn moeder was beslist geen evidente beslissing,’ blikt het voormalig Brugse CD&V-gemeenteraadslid terug op een pittige periode, ‘maar ik heb er nog geen seconde spijt van. Integendeel, tVaartje stichtte ik voor haar om samen een geëngageerde vrijetijdsbesteding te hebben. Het deed haar tijdens de zomermaanden helemaal openbloeien. Ze kwam er onder de mensen en voelde zich nuttig. Dat gaf ook mij de nodige kracht om het project voort te zetten. De dementie konden we niet tegenhouden, maar door haar zoveel mogelijk te betrekken voegden we kwaliteit toe aan haar dagen. Die vele fijne momenten vergeet ik nooit en tVaartje blijf ik koesteren ter harer gedachtenis.’

Vijftien jaar geleden werkten en exposeerden aanvankelijk kunstenaars met een visuele beperking op het domein. Alles begon toen een slechtziende persoon een atelier en expo-ruimte zocht. Gaandeweg kregen ook mensen met een psychische kwetsbaarheid een plaats in de ont-moetingstuin. Het werd het begin van een inclusief verhaal waarbij iedereen die creatief en kunstig is welkom is. ‘Niets moet hier, bijna alles mag’, zegt Ingrid, stichter, bezieler en voorzitter van vzw HandicapART, de uitbater van tVaartje. ‘Net dat maakt dat mensen zich bij ons thuis voelen. De focus ligt niet op beperkingen, maar op ont-moetingen tussen mensen die hun gedeelde passie voor kunst, muziek en poëzie samen uiten. Zijn we trouwens niet allemaal op de één of andere manier beperkt, gewoon omdat we kwetsbaar zijn als mens?’

De komende zomer zijn Jan en Leticia, beiden met een visuele beperking, opnieuw van de partij. Al enkele jaren laat het koppel bezoekers ervaren hoe je van kunst kan genieten zonder te zien. In een volstrekt donkere ruimte leert de bezoeker kijken met zijn handen, een rijke beleving voor iedereen die openstaat voor nieuwe ervaringen.

Ook tijdens het jaar zitten Ingrid en de vrijwilligers, die de werking mee draaiend houden, niet stil. ‘Op geregelde tijdstippen vinden er huiskamerconcerten en meezingavonden plaats in tVaartje’, legt Ingrid uit. ‘De vrijwilligers vormen een warme community en iedereen gebruikt zijn of haar talenten om het domein toegankelijk, verwelkomend en ont-moetingsklaar te maken.’
 

Leven in de brouwerij

‘In tVaartje is elke dag bijzonder’, mijmert Ingrid. ‘Alles hangt af van wat je er zelf van maakt. Tegelijk zijn de onverwachte dingen vaak het mooist, zoals de spontane verbindingen tussen creatievelingen die eenzelfde passie delen of bezoekers die hier helemaal opleven. Deze zomer staat ook een tiental schildersezels in de boomgaard. Daarop kunnen amateur-kunstenaars zich creatief uitleven. Ook dat brengt leven in de brouwerij. Ik hoop dat ook zorginstellingen de weg naar tVaartje vinden. Er is een groot toegankelijk terras waar rolstoelen gemakkelijk een plaats vinden. In Lissewege zelf is er opnieuw een beeldenroute. Ideaal dus voor een gevulde namiddag.’
 

‘Weet je, ik wil niet dood gaan met dromen, maar met herinneringen. Die bouw je hier en nu op, elke dag opnieuw. Misschien wil ik ooit tijdens de winter mijn engagement in buitenlandse projecten voortzetten, maar daarop wachten heeft geen zin. Er zijn zoveel zinvolle engagementen dicht bij huis. Zo breng ik sinds kort dagelijks warme maaltijden bij mensen aan huis. De dankbaarheid en de glimlach die ik van hen krijg, geven me een warm gevoel. Dat zal ik ongetwijfeld ook in tVaartje opnieuw mogen ervaren deze zomer.’

Info: www.tvaartje.be