Beloken Pasen: betekenis en oorsprong

Beloken Pasen valt in 2026 op zondag 12 april, een week na Pasen.

1. 'Beloken' is het voltooid deelwoord van het werkwoord 'beluiken': (af)sluiten. Met Beloken Pasen wordt de paasweek ('het paasoctaaf', acht dagen vanaf Pasen) afgesloten.

2. In het Jubeljaar 2000 riep paus Johannes Paulus II deze dag uit tot Zondag van de Goddelijke Barmhartigheid.

3. In het Latijn heet Beloken Pasen Dominica in albis (zondag in het wit), een verwijzing naar witte doopkleren van de doopleerlingen. Vroeger droegen christenen die op de paasnacht waren gedoopt acht dagen lang een wit kleed, symbool van hun nieuwe geboorte. In Duitsland wordt Beloken Pasen daarom vaak Witte Zondag genoemd.

4. Soms wordt ook de benaming Quasimodo gebruikt, dit is een verwijzing naar de eerste woorden van de bijbeltekst: 

Weest als pasgeboren kinderen begerig naar de geestelijke, onvervalste melk, die u wasdom zal schenken ter zaligheid. Gij hebt immers al geproefd van de zoetheid des Heren. (1 Petrus 2,2-3).

5. De klokkenluider van Notre Dame uit het gelijknamige boek van Victor Hugo krijgt de naam Quasimodo omdat hij op Beloken Pasen te vondeling is gelegd.

6. J.S. Bach schreef voor Beloken Pasen de cantate Halt im Gedächtnis Jesum Christ (luister hieronder). 

7. In de bijhorende evangelietekst (Joh 20, 19-31) lezen we dat een week na Pasen ook de apostel Thomas zijn intussen spreekwoordelijke scepsis laat varen - door Caravaggio zo aanschouwelijk verbeeld in De Ongelovige Thomas.

Jezus' antwoord luidt ietwat laconiek: 

Omdat ge mij gezien hebt gelooft ge? Zalig die niet gezien en toch geloofd hebben. (Joh 20,29)