Verband tussen Armeense genocide en Tigray

Het is ook de auteur van een merkwaardige open brief aan Joe Biden niet ontgaan dat de VS-president vorige maand publiekelijk de Armeense genocide uit het begin 20ste eeuw heeft erkend. Merkwaardig, want wie weet nog dat Ras (dit betekent: ‘hertog’) Tafari Makonnen – dan kroonprins en later beter bekend als keizer Haile Selassie – in 1924 met veel bombarie veertig weeskinderen van de Armeense genocide in Ethiopië opving. Het Armeense en het Ethiopische christendom hebben met elkaar gemeen dat ze zelfstandig werden voor het laatste oecumenische concilie van Chalcedon (451). Er bestaan dan ook banden tussen Armenië en de Hoorn van Afrika sinds de dertiende eeuw.

Met name begin twintigste eeuw emigreerden nogal wat vervolgde Armeniërs naar Tigray.

Joe Biden

Die open brief is van de hand van Goitom Aregawi, een dokter van het universitair ziekenhuis in de hoofstad Mek’ele van Ethiopische noordelijke deelstaat Tigray, waar sinds november een nietsontziende oorlog woedt. De dokter is op sociale media al langer bekend onder zijn schuilnaam Ztseat (dit betekent: ‘exodus’). Hij leidt ook een mensenrechtenorganisatie en kon drie weken geleden vermomd uit Tigray vluchten naar de Keniaanse hoofstad Nairobi, waar hij asiel heeft aangevraagd. De man reageert op de scherpe sancties tegen Ethiopië en Eritrea die de Biden-regering vorige week aankondigde, nu almaar meer berichten over massale mensenrechtenschendingen uit het hermetisch afgesloten gebied doorsijpelen.

De kleinkinderen van Tigray zullen toch geen eeuw moeten wachten op erkenning van wat hun grootouders meemaakten? Dr. Goitom Arewagi

Genocide

Ik dank u voor de erkenning van de Armeense genocide, schrijft de 36-jarige arts in zijn brief aan de Amerikaanse president, in de hoop dat uw regering erin slaagt de huidige genocide in het noorden van Ethiopië te stoppen. De situatie vandaag in Tigray vertoont immers veel gelijkenissen met wat honderd jaar geleden in het Ottomaanse rijk met de Armeniërs geschiedde. De getuige uit Tigray zegt dat wat hij met eigen ogen in zijn geboortestreek zag gebeuren, wel eens een nog grotere omvang kan krijgen dan voorgaande volkerenmoorden in pakweg Armenië of Rwanda. Hij heeft het uitdrukkelijk over een uitdrukkelijk geplande, goed voorbereide en wel uitgevoerde ethische zuivering tegen het Tigrinya-volk.

Ook de Ethiopische-orthodoxe patriarch Mathias sprak eerder in soortelijke bewoordingen over genocide.

Too big to fail

De regering van de Ethiopische premier Abiy Ahmed Ali probeert het potje al maanden gedekt te houden door het over een binnenlandse aangelegenheid te hebben, maar intussen is het zonneklaar dat het geregelde Ethiopische leger in Tigray gesteund wordt door onder meer gewapende Amhaarse milities alsook door buurland Eritrea. In diplomatieke kringen – onder meer in de VN-Veiligheidsraad – groeit intussen het inzicht dat Ethiopië too big to fail is – te groot om zomaar los te laten – en dat de Eritrese dictator Isaias Afwerki wellicht de kwaadste genius is in dit conflict. Het Westen dacht lang Afwerki ‘met wortel en stok’ ooit tot democratisering en respect voor de mensenrechten te brengen; dat lukt duidelijk niet.

Dit conflict is – in tegenstelling tot de Armeense genocide – geen religieus, maar een louter politiek conflict.