‘Vluchten voor het vuur’ — dit schrijven ‘De 12’ deze week

De 12’ vormen samen het lezerspanel van Kerk & Leven. In een beurtrol verzorgen ze elke week vier kleine rubrieken: een column, het antwoord op drie doordenkers, een foto die ze onlangs op Otheo zagen en die hen inspireerde en een citaat dat hen dierbaar is.

Vluchten voor het vuur — column Jana Wuyts

Stel dat je moet vluchten, wat neem je dan mee? Het is een ver-van-je-bedvraag, zo eentje die je jezelf stelt om spelenderwijs te overpeinzen wat je dierbaarste bezittingen zijn. Tot je ze plots echt moet beantwoorden. 

Het overkwam onze vriendin Kris. Toen Marnix en ik terugkwamen van de zondagsmarkt in Spanje, zagen we, eens de col gepasseerd, in de verte een dichte roosgrijze nevel in de Pyrenese valleien hangen. Ik nam een foto. ‘Zouden dat de bosbranden zijn?’ vroeg ik aan Marnix. ‘Zo dichtbij?’

Op dat moment kreeg ik een bericht van Kris. Ze stuurde een video van de donkergrijze aswolken in haar achtertuin. Ze zei dat de Canadairs onophoudelijk over haar huis vlogen. ‘Mag ik bij jullie komen als het zover is?’ Haar dorp dreigde geëvacueerd te worden. De vraag klonk onwerkelijk. 

Nog voor de avond viel, was ze bij ons. De vlammen waren haar kant opgekomen, de burgemeester had haar aangemaand te vertrekken. Op haar gsm had een waarschuwingssignaal weerklonken. Zo’n alarm zit op ieders gsm, en ik wens je toe dat je het nooit hoeft te horen. Kris kwam bij ons aan met twee reiszakken, haar lieve hond Floki en een kostbare naaimachine. Samen volgden we de hele avond het nieuws op onze telefoons. 

Die nacht deed ze amper een oog dicht. Kris en Floki hadden geluk. Ze mochten een week later terugkeren. Het huis was gespaard en de brand was onder controle. De naaimachine werd weer uitgepakt. Zo dichtbij komt rampspoed zelden. Net nog las ik dit online: ‘Klimaatverandering zal zich aan ons tonen als een opeenvolging van rampen die je ziet via beelden op je telefoon die zich steeds dichterbij zullen afspelen tot jij degene bent die filmt.’ We zijn nu een maand verder. Juli is de heetste maand sinds de metingen. Er is geen druppel regen meer gevallen.

Doordenkers: Luc Smeets beantwoordt 3 vragen

Wat is de laatste muziek die je zou willen horen?

‘Dat is een moeilijke keuze, maar spontaan denk ik aan het thema van de film The Mission van Ennio Morricone of Highland Cathedralgespeeld door een doedelzakspeler. Het is muziek die zowel melancholisch als heroïsch is en me telkens weer ontroert. Geregeld speel ik deze muziek af en dan krijg ik steevast kippenvel.’

Wat is de mooiste menselijke eigenschap?

‘Het goede in de mens zien. We worden dagelijks geconfronteerd met heel wat negatieve en destructieve gebeurtenissen zoals geweld en oorlog. Die hardheid staat in schril contrast met mensen die positief ingesteld zijn en het goede in de mens blijven zien. Dit klinkt misschien naïef, maar het blijft bewonderenswaardig. De wereld heeft meer positieve goedheid nodig als tegengif voor polarisatie en zinloos geweld.’

Welke slechte eigenschap van jezelf kan je moeilijk bedwingen?

‘Te snel reageren en niet goed genoeg luisteren. Tja. Door de jaren heen heb ik ontdekt dat je beter niet te snel reageert en eerst luistert naar wat de ander te vertellen heeft. Maar de gedachten komen vaak sneller dan het daglicht en ik wil ze dan direct delen, terwijl wat reflectie en terughoudendheid tot betere communicatie leiden.’

Broeder Daniël kiest een foto die hem bijbleef

Wat gedaan met het uithouden op puin, tot we het – God geve – te boven komen? Wat met door anderen ons aangedaan leed? Of met het door ons zelf veroorzaakte puin in eigen en andermans bestaan?

’n Suggestie op de vraag viel me toe in een theologisch boek van John Zizioulas, orthodox bisschop: Remembering the future. Je laten appelleren door ‘Toe-komst’ (al blijft die nog uit), en het uitwachten niet opgeven. Best helend voor de ziel misschien, naast delven in het verleden. Van hoog tot laag, het rechte tot slechte mens-waardig leven kan geholpen zijn met de focus op het appèl dat van God op ieder uitgaat: ‘Leidt een leven dat beantwoordt aan de roeping die gij van God ontvangen hebt’ (Ef. 4,1). ‘Vergetend wat achter me ligt, me uitstrekkend naar wat voor me ligt, storm ik af op het doel: Gods hemelse roeping’ (Fil. 3,14).  ‘Waar het visioen ontbreekt, verwildert het volk’ (Spreuken 29,18).

Xenia Geysemans over dit citaat

Op de tweede vakantiedag kwam mijn bandietendochter Rosie naar me toe met haar roze konijn, Nijnie. ‘Mama, kan jij dat maken?’ Ik bekeek het beestje aandachtig en zuchtte stilletjes. Dit was geen losse naad meer: Nijnie was echt versleten. Kinderen geloven dat grote mensen alles kunnen maken. Een knuffel, een fiets, een kapotte rits. Volwassenen weten intussen beter. Sommige breuken laten zich niet lijmen. Verdriet, verlies, een gekwetst vertrouwen ... Daar bestaat geen handleiding voor. Toch vergissen kinderen zich misschien minder dan wij denken. Misschien vragen ze niet in de eerste plaats om een oplossing. Misschien vragen ze vooral: blijf jij even bij mij nu er iets stuk is? En misschien is dat uiteindelijk ook wat liefde doet: niet alles herstellen, maar aanwezig blijven wanneer er niets meer te herstellen valt.