Von Stauffenberg, het diepgelovige brein achter aanslag op Hitler

• Claus von Stauffenberg (1907-1944) wordt geboren in een welstellend gezin. Zijn vader was tot 1918 oppermaarschalk aan het hof van de koning van Württemberg.
• Zijn adellijke afkomst ziet hij niet als een status, maar als een plicht tot dienstbaarheid. In 1934 schrijft hij aan een familielid: ‘De ware aristocratische houding vereist dienstbaarheid aan de staat.'
• Op 15-jarige leeftijd declameert hij tijdens het kerstfeest een gedicht van Hölderlin en opvallend genoeg ook een passage uit deEerste Brief van Paulus aan de Korinthiërs.
• Von Stauffenberg is diepgelovig. Generaal Franz Halder, een tijdlang voorzitter van de generale staf, verklaarde: ‘Ik herkende in Claus von Stauffenberg iemand wiens hele kijk op het leven geworteld was in zijn verantwoordelijkheidsbesef tegenover God.’
• Von Stauffenberg raakt bevriend met dichter Stefan George, een charismatische maar niet onomstreden kunstenaar.
• Hoewel hij lang plannen heeft om carrière te maken als beroepsmuzikant (hij speelde cello) of architect, kiest hij op 18-jarige leeftijd voor een carrière in het leger.
• Daar maakt hij snel carrière. Hij wordt geprezen om zijn intelligentie, zin voor tact en diplomatie. De Kristallnacht, de massale aanval tegen Joden in november 1938, wordt gezien als een keerpunt in zijn houding tegen het nationaal-socialisme. Op missie in Frankrijk en later in Oekraïne is hij getuige van wreedheden van SS’ers.
• Op missie in Noord-Afrika raakt hij in 1943 zwaargewond. Hij verliest een hand en zijn linkeroog. Na zijn herstel sluit hij zich aan bij het verzet en smeedt plannen voor een aanslag tegen Hitler.
• Er zijn contacten met de Kreisau-kring, een groep die samenzwoer tegen Hitler, en met Konrad von Preysing, de bisschop van Berlijn en openlijk tegenstander van het nazi-regime. De bisschop  was mede-auteur van de anti-nazi-encycliek Mit brennender Sorge en één van de oprichters van een hulpprogramma voor Joden.
• Op 19 juli 1944, de dag voor de aanslag, bezoekt von Stauffenberg een medestander in Dahlem, een voorstad van Berlijn. Volgens sommige bronnen woont hij er ook een kerkdienst bij.
• Daags nadien vliegt hij naar Rastenburg. De aanslag mislukt om de intussen bekende redenen: de meeting vond niet plaats in een bunker maar in een houten barak, von Stauffenberg kon maar één van de twee bommen activeren en de valies met de bom werd bij toeval achter een zware eiken tafelpoot geschoven. Hitler raakt amper gewond.
• Von Stauffenberg wordt samen met honderden echte en vermeende medestanders opgepakt. Daags nadien wordt hij door een vuurpeloton omgebracht op de binnenplaats van het oorlogsministerie in Berlijn, nu een museum.

Bronnen:

• Mark Riebling, Spionnen van de paus - Het Vaticaans complot van Pius XII tegen Hitler, 2015
• Michael Baigent en Richard Leigh, Secret Germany: Stauffenberg and the true story of Operation Valkyrie, 2008, vertaald als Claus von Stauffenberg en zijn mystieke kruistocht tegen Hitler