Waarom zetten we chrysanten op het graf?

Geluksplant uit Azië

De chrysant kent haar oorsprong in Azië, waar ze symbool staat voor geluk, gezondheid en een lang leven. In China teelden ze de plant al in 1500 voor Christus en schreven ze haar verheven kwaliteiten toe. Wie thuis nog ergens een Chinese vaas heeft staan, vindt daar al eens een chrysant op terug.

Enkele eeuwen later ging ook Japan overstag voor die vrolijke bloeier. De Japanners waren zelfs zo enthousiast dat ze de chrysant uitriepen tot hun nationale symbool. De bloem staat op het keizerlijke zegel, op de Japanse paspoorten en sommige muntstukken. Op hun jaarlijkse Festival van het Geluk zetten ze de chrysant nog extra in de bloemetjes.

Bloem van goud

In de zeventiende eeuw kwam de chrysant naar onze contreien, waar Karl Linnaeus haar omdoopte tot Chrysanthemum. Hij was een Zweedse prof die de wetenschappelijke namen van planten en dieren introduceerde.

Het Griekse chrysos betekent goud en anthemon bloem, de gouden bloem dus, want de chrysant kwam toen voornamelijk voor in het geel.

Tegenwoordig hoor je het hippere mum ook steeds vaker als naam voor de chrysant. Afgeleid van Chrysanthe-mum natuurlijk en wellicht ook verwijzend naar de Australiërs die de plant graag cadeau geven op moederdag.

Chrysanten op het graf

In ons land is de chrysant de grafbloem bij uitstek. Dat heeft een praktische verklaring, want de typische bolchrysanten zijn kleurbommetjes die de herfst opfleuren, zeker in de donkere novemberdagen. Bovendien zijn het sterke planten die weinig verzorging nodig hebben. Je kan ze dus gerust achterlaten op een kerkhof zonder dat ze twee dagen later verwelkt zijn.

In Nederland geven ze chrysanten aan mensen die 13 jaar getrouwd zijn, in de Verenigde Staten is ze de meest gekweekte sierplant. De Grieken gebruikten de planten al om demonen te verjagen en zetten die daarom vaak op het graf van hun dierbaren. Bij ons is de bloem uitgegroeid tot het symbool van Allerheiligen en Allerzielen, al kent het gebruik dus geen Bijbelse oorsprong.

De Aziatische symboliek van chrysanten voor geluk en een lang leven werd hier vertaald naar eeuwig leven.

Van graf naar voordeur

Lange tijd was de chrysant bij ons voorbehouden als kerkhofbloem en was het omzeggens onbeleefd om die voor andere gelegenheden te gebruiken. Tegenwoordig zie je de bloemen ook elders opduiken: als kleurelement bij de voordeur, als snijbloem in boeketten of zelfs als vaste plant in de tuin.

Naast de klassieke gele variant en de tijdloze witte versie, zijn er ook modekleurtjes in chrysantenland. De bronsachtige of pastelroze bloemen zijn erg in trek en sommige mensen kiezen ook voor de tricolors, waarbij drie kleuren chrysanten in één pot worden geplant.

Of je de chrysant voorbehoudt om een dierbare overledene te herdenken of er je tuin mee opfleurt: de herfst ziet er sowieso een beetje warmer uit met een chrysant.