Werelddovendag: Het verhaal van God en zijn volk in gebarentaal

Niet veel van begrepen? Zo voelen mensen met een auditieve beperking zich vaak in de samenleving. Helaas ook in de kerk.

Diaken Marcel Broesterhuizen, in Nederland verantwoordelijk voor het Katholiek Dovenpastoraat, schiet ons te hulp: Het filmpje geeft erg beknopt heel de heilsgeschiedenis weer, te beginnen met de schepping. Misschien herken je in de gebaren de schepping van de mens, de zondvloed, de mensen die daarna van God waren vervreemd, de geboorte van Jezus, Jezus’ leven op aarde, zijn dood en verrijzenis. Ten slotte vertelt het kind hoe hij leeft in ons hart, en hoe we na onze dood bij hem in de hemel zullen zijn, om af te sluiten met zijn wederkomst. 

Ongeveer 1 op 1.000 mensen is vanaf de geboorte of vroeg in het leven doof. In Nederland heeft ongeveer 40 procent van hen een katholieke achtergrond, weet Broesterhuizen. Dat zijn 6 à 7.000 mensen. Van hen heeft maar een kleine minderheid nog een band met de Kerk.

Gebarentaal was vroeger op de katholieke dovenschool verboden. Marcel Broesterhuizen

Het katholieke dovenpastoraat in Nederland heeft persoonlijke contacten met 600 tot 700 mensen. We organiseren speciale kerkdiensten voor hen, waar zowat 200 mensen naartoe komen.

Hoe groot de katholieke dovengemeenschap in Vlaanderen is, blijft onbekend. Er bestaat bij ons niet zoiets als een dovenpastoraat. Ook in Nederland is deze vorm van pastoraat nog maar 10 jaar oud. Broesterhuizen: Dove mensen voelen zich vaak in de steek gelaten door de Kerk.

De Kerk is een typisch horende kerk, met een horende cultuur van muziek, zang, dichterlijke teksten en heel verbaal.

Dove mensen voelen zich daarin een buitenstaander. Er wordt eens vriendelijk naar hen gelachen, maar echte communicatie is er niet.

Wat kan de Kerk doen om meer gastvrij te zijn voor slechthorenden? Broesterhuizen: De dovengemeenschap heeft haar eigen taal en cultuur, die heel belangrijk is en centraal staat in hun leven. Het zou mooi zijn als de Kerk meer zou aansluiten bij die cultuur en doven bij elkaar zou brengen in een gericht aanbod waar ze er helemaal bijhoren.

Daarnaast weten doven natuurlijk ook dat ze met horenden samenleven. Ook in een omgeving met horenden willen ze er graag bijhoren. Daarvoor zijn goede tolken nodig en de kunst om die diversiteit positief te beleven.

Doven willen niet worden behandeld als gehandicapt.

Broesterhuizen besluit: Doven voelen zich gewoon mensen die alles kunnen wat horenden ook kunnen, behalve dan zoiets als zingen.