Wie geeft urbi-et-orbizegen als de paus nog in ziekenhuis ligt?
Met de Goede Week voor de deur roept de ziekenhuisopname van paus Franciscus vragen op over de pauselijke agenda in de belangrijkste periode van het liturgische jaar. De Goede Week start normaal met de viering van Palmzondag op zondag 2 april en eindigt met de traditionele urbi-et-orbizegen na de mis op paaszondag vanuit de centrale loggia van de Sint-Pietersbasiliek.
Mocht paus Franciscus niet alle of slechts een deel van de vieringen kunnen voorgaan of bijwonen, hoort kardinaal Giovanni Battista Re, deken van het kardinalencollege, voor te gaan. Maar wat niemand anders kan doen, is de pauselijke urbi-et-orbizegen, die de Heilige Vader normaal uitspreekt met Kerstmis en Pasen en bij bijzondere gelegenheden.
Volle aflaat
Urbi et orbi betekent ‘voor de stad en de wereld’ en drukt het geestelijke gezag uit van de bisschop van Rome, niet alleen voor de stad, maar voor de hele wereld. Wie de zegen aanhoort en tegelijk heeft gebiecht en de communie heeft ontvangen, krijgt een volle aflaat, kwijtschelding van straf voor de zonden. Sinds 1985 geldt dat ook voor wie de zegen hoort via radio of televisie, en nu ook via internet.
De traditie gaat terug tot de dertiende eeuw.
Oorspronkelijk werd de zegen door de paus gegeven in een van de Romeinse basilieken, maar sinds 1650 vanaf een balkon in Rome. Na de val van de pauselijke staten in 1870 schortte paus Pius IX het gebruik op uit onvrede met de Italiaanse staat. Na de akkoorden van Lateranen introduceerde Pius XI (1922-1939) de huidige vorm, die opgeluisterd wordt door de muziekkorpsen van de Zwitserse Wacht en het Italiaanse leger. De paus verschijnt dan op het middaguur op het centrale balkon van de Sint-Pietersbasiliek.
Zwaar ziek en niet meer in staat om te spreken, gaf Joannes Paulus II nog de zegen aan de massa.
Ook als paus Franciscus niet op tijd het ziekenhuis kan verlaten, is er een oplossing. In juli 2021 bleef hij voor een darmoperatie tien dagen gehospitaliseerd. Vanaf een klein balkon op de tiende verdieping van het Gemelliziekenhuis bad hij op 11 juli het Angelus. Dat zou volgens Italiaanse waarnemers opnieuw kunnen gebeuren als de paus ook op paaszondag nog in het ziekenhuis verblijft. Ook het urbi et orbi zou dan vanuit het ziekenhuis worden uitgesproken.
