Yordi Sollie, 27 en gepassioneerd archivaris bisdom Antwerpen

Met stijgende verbazing ontdekte Yordi Sollie als student de rijkdom van het Antwerps bisdomarchief. ‘Ongelooflijk dat academici hier amper komen.’

Lieve Wouters

De toenmalige archivaris van het bisdom Antwerpen keek verrast op toen Yordi Sollie in 2015 bij het archief aanklopte. Voor zijn scriptie bestudeerde hij het geloofsleven in Boom in de 17de en 18de eeuw. Wekenlang spitte hij documenten uit, met stijgende verbazing over de grote rijkdom van het bisdomarchief.

Ik ben nooit meer buiten geraakt, lacht Yordi. De vorige archivaris was de 80 al voorbij en zag in mij een welkome aflossing van de wacht. Ik heb er absoluut nog geen spijt van gehad.

Onvoorstelbaar dat academici hier nauwelijks nog komen, wat een rijkdom!

Als je iets wil weten over geschiedenis op het platteland, zijn bisdomarchieven dé place to be, meent Yordi en hij kan het weten. Door de alomtegenwoordigheid van de katholieke kerk in de samenleving bieden de archieven niet alleen inzicht in religieuze, maar evenzeer in maatschappelijke kwesties.

En zo werd Yordi Sollie dus op zijn 22ste de nieuwe archivaris van bisdom Antwerpen. Allemaal dankzij zijn interesse in het vroegere geloofsleven in zijn geboorteplaats Boom. Zijn favoriete stuk uit het archief heeft daar dan ook alles mee te maken.

‘Onze pastoor moet blijven’

18de eeuw, Boom. De plattelandsbevolking is het niet eens met de beslissing van het bisdom om de onderpastoor over te plaatsen en houdt een petitie. De reden kunnen we helaas niet achterhalen, zegt Yordi, die ook wel van een sappig verhaal houdt. Toch kunnen we uit dit document ontzettend veel leren.

Tekst gaat verder onder de foto.

In de map Parochialia zit deze petitie. Sommige mensen tekenden met een kruisje, anderen met een sierlijke pen. © Bisdomarchief Antwerpen

Je moet je voorstellen hoe de initiatiefnemer van de petitie van huis tot huis en van boerderij tot boerderij gaat, legt Yordi uit. Uit de handschriften en secundaire literatuur kan je dan het volgende afleiden:

welke beroepen de mensen in Boom destijds zoal hadden: zo is er een chirurgijn bij, maar de hogere beroepscategorieën waren beperkt. De meerderheid is handelaar, ambachtsman of landbouwer.
hoeveel mensen geletterd waren: bibberende handschriften zijn meestal van mensen die enkel hun naam konden schrijven, hier en daar staat een kruisje met daarnaast de mededeling ‘dit is de handtekening van’. De geletterdheid in Boom was gemiddeld voor het platteland in die tijd.
enkel de gezinshoofden - mannen - tekenden. Hier en daar zijn er vrouwennamen bij, van alleenstaanden of weduwen.
dat er een grote kerkbetrokkenheid was, vergeleken met de bevolkingsdichtheid.

Verder leren we uit dit document dat de onmondigheid van gelovigen van toen een fabeltje is. Ze lieten wel degelijk van zich horen als hen iets niet zint. Behalve deze petitie voor het behoud van de onderpastoor vond Yordi ook klachtenbrieven uit de 17de en 18de eeuw.

Ook als een priester niet naar behoren werkte, liet de bevolking van zich horen. Ze was niet zo onmondig als we vaak aannemen.

Zo kloeg men, bijvoorbeeld, over het gebrek aan biechtgelegenheid. Ook wanneer een baby overleed zonder gedoopt te zijn, konden de gemoederen hoog oplopen. En ook toen al waren mensen ontevreden wanneer ze hun pastoor moesten delen met andere parochies, grapt Yordi, die ook secretaris is van de bisschop. De redenen zijn anders, maar sommige klachten van nu bestonden 4 eeuwen geleden ook al.

Met bovenstaande 18de-eeuwse petitie begon Yordi Sollies toekomst als archivaris van een indrukwekkend patrimonium. Geen wonder dat het zijn lievelingsstuk uit het archief werd!