Iemand noemde Vlaanderen de middeleeuwen, China de toekomst. ‘We werken hier 24 uur op 24. De stad slaapt nooit’, klonk het trots. Alsof slapeloosheid een teken van beschaving is. En dat terwijl hier toch ook al bij velen het water tot aan de lippen staat. De pakjesbezorger werkt zich in het zweet, parkeert dubbel om geen tijd te verliezen, waarop meteen iemand driftig begint te claxonneren, want er is al zoveel tijd verloren in de file en ik moet de kleine op tijd ophalen in de crèche anders is de onthaalmoeder weer boos – zij moet immers haar dochter nog naar de balletles brengen, het is ook altijd hetzelfde… De stoet van haastige levens dentert verder, bíjna op schema maar compleet ontspoord.
Al sinds de jaren ‘80 vullen boeken over onthaasting en zelfzorg de rekken in boekenwinkels, als stille getuigen van een probleem dat we liever consumeren dan oplossen. De effecten van de ratrace zijn genoegzaam bekend. Mensen voelen zich gebruikt, uitgeperst en wat ooit een gevoel van waardigheid gaf, verliest aan betekenis. Dan krijg je burn-outs, depressies, ruggen die het begeven. Maar we doen voort alsof er geen ontkomen aan is: consumeren als zwaartekracht. De economie dicteert nu eenmaal groei, een goddelijk gebod. En zo komen onze politici dan tot het besluit dat ook de collectieve sluitingsdag van winkels maar eens moet sneuvelen. De e-commerce heeft er toch al lang een einde aan gemaakt, klinkt het. En in het buitenland bestaat het ook al lang niet meer. ‘Vlaanderen kan toch niet achterblijven.’
Heel wat mensen richten hun leven al rustiger in, vaak na een botsing met de harde realiteit. Anderen door het lezen van de Bijbel, wat een verrassend modern boek weer!
Stel dat de economie daardoor inderdaad nog een tikkeltje groeit, wie heeft daar uiteindelijk echt iets aan? Voor wie of wat plooien we ons nog een beetje verder toe, terwijl de aarde nu al in maart uit haar reserves moet putten omdat alle natuurlijke hulpbronnen die zich op één jaar tijd kunnen reproduceren, al opgebruikt zijn? Je hoeft niet gelovig te zijn om in te zien dat een wekelijkse collectieve rustdag noodzakelijk is als zelfzorg, niet alleen voor individuen maar ook voor een gezonde samenleving én voor de planeet, ons gemeenschappelijk huis. Socioloog Ignace Glorieux (VUB) pleit er vurig voor. Maar we blijven dezelfde recepten voorschrijven voor de sputterende economie, die de ‘razende stilstand’ (Hartmut Rosa) alleen maar verergeren.
Eén dag chill – niets kopen, niets moeten
Dat het anders kan en moet, is gewoon gezond verstand. Heel wat mensen richten hun leven al rustiger in, vaak na een botsing met de harde realiteit. Anderen door het lezen van de Bijbel, wat blijkt het weer een verrassend actueel boek! Eén dag per week niets kopen, niets moeten, maar chillen en je zegeningen tellen. Is er een grotere luxe denkbaar? Geef mij maar de zogenaamde middeleeuwen.
