De zusters kijken toe hoe het kruis voor transport wordt ingepakt. © Liselotte Anckaert
Zusters Sint-Trudoabdij Brugge nemen afscheid van Vlaams Topstuk
Barmhartige lieve Heer van de Sint-Trudoabdij. Zo luidt de officiële benaming van het vijftiende-eeuwse triomfkruis waar de zusters van Huyse Sint-Trudo in Brugge op 8 september afscheid van namen. Samen met het bijhorende vijftiende-eeuwse velum — een vasten- of hongerdoek dat tijdens de vastenperiode over het kruisbeeld werd gehangen — werd het kruis in 2011 erkend als Vlaams Topstuk. Het was dan ook een van de meest bijzondere kunstobjecten die de zusters in 2013 meenamen vanuit hun vorige woonst, het voormalige Slot van de Graven van Vlaanderen te Male, waar de gemeenschap zich in 1954 vestigde.
Dankzij de waardering van priester en kunstliefhebber Mark Delrue hing het kruis enige tijd boven het altaar in de kapel van Sint-Jan op Sint-Pieters Brugge.
‘Daar kwam in 2018 een einde aan’, zegt zuster Johannes Fillet, die zich de vele keren dat ze op een ladder stond om het kruis af te stoffen of te bekleden met een paars of een wit doek in passie- en paastijd nog levendig herinnert. ‘In onze huidige kapel is er helaas geen plaats voor een kruis met een Christusfiguur van maar liefst 86 centimeter.’
(Lees verder onder de foto.)
Zuster Johannes Fillet: ‘In onze huidige kapel is geen plaats voor een kruis met een Christusfiguur van maar liefst 86 centimeter.’ © Liselotte Anckaert
Om te vermijden dat het topstuk voorgoed onder het stof verdwijnt, ging de gemeenschap op zoek naar een nieuwe bestemming. Voortaan zullen de twee objecten deel uitmaken van de collectie van PARCUM, het museum en expertisecentrum voor religieuze kunst en cultuur.
Op de vooravond van de verhuizing namen de zusters afscheid van het kruis en bijhorend velum.
‘Het was best een emotioneel moment’, geeft zuster Caritas Van Houdt toe. ‘Iedere zuster heeft haar eigen verhaal over en beleving met het kruis. Ook dat maakt het zo uniek.’ Zelf verbindt de zuster het kruis liever met barmhartigheid dan met triomf, zoals blijkt uit een zelfgeschreven tekst die ze tijdens het afscheidsmoment voorlas (zie verder).
‘Het triomfkruis krijgt wellicht nog dit najaar een plaats in onze pandgang’, zegt museumcoördinator Wouter Jaspers. ‘Samen met het unieke verhaal van de Brugse zusters. Het velum moet eerst nog worden gerestaureerd, maar ook dat geven we in de toekomst beslist een waardige plek.’
‘Daar zijn we heel blij mee’, zegt zuster Johannes Fillet. ‘Onze persoonlijke en gemeenschappelijke band met de gekruisigde en verrezen Christus is van grote waarde. Hij is onze innerlijke levensbron en doet onze verbondenheid groeien, zowel met onze broeders en zusters in het geloof als met iedereen dichtbij en veraf.’
(Lees verder onder de foto)
Ook dit velum zal, na restauratie, een plaats krijgen in PARCUM. © Liselotte Anckaert
Het afscheidswoordje van zuster Caritas
Geen zweem van triomf,
enkel luisterende stilte
bij dag en bij nacht
in het hart van ons huis.
Barmhartigheid – Misericordia
De pijn van heel de wereld
- ook de onze, de mijne -
Draag Jij in het hart.
Altijd weer een toevlucht,
beschutting en geborgenheid
voor wie de vrede zoekt.
Aanwezigheid
die zonder woorden zegt
wat liefde is.
Barmhartigheid
jouw naam.