De collectie van het Bisschoppelijk Archief Brugge

De historische collectie van het Bisschoppelijk archief Brugge (BAB) is opgedeeld in verschillende deelcollecties of archieffondsen. Een uitgebreide beschrijving van deze deelcollecties is terug te vinden op de ODIS-databank van KADOC-KU Leuven.

Archieffonds bisdom Brugge

Het archieffonds van het bisdom Brugge bevat historische documenten die ontvangen of opgesteld werden door de bisschop van Brugge en zijn administratie. Het fonds omvat onder meer de archieven van de bisschoppen van Brugge, verslagen van bisschoppelijke en dekenale visitaties, een chronologisch geordende reeks Acta Episcopali (notulen van beleidsbeslissingen), dossiers van de kerkelijke rechtbank en boekhoudkundige documenten.

Naast het archief van het bisdom Brugge wordt in het BAB ook het archief van het bisdom Ieper bewaard. Het bisdom Ieper werd in 1801 afgeschaft en het grondgebied werd in 1834 grotendeels onderdeel van het toen pas heropgerichte bisdom Brugge. Het Ieper-fonds omvat ook een aantal archiefstukken van het in 1559 opgeheven bisdom Terwaan. De deelcollectie Ieper-Terwaan bestaat uit een aantal cartularia, de Acta Episcopali van de Ieperse bisschoppen, verslagen van bisschoppelijke en dekenale visitaties, lijsten van wijdelingen en seminaristen en financiële documenten. 

Abdijen, kloosters, seminaries, colleges en priesters

Het BAB herbergt de archieven van de abdij van Voormezele (1086-1794), het klooster van de Rijke Claren- Urbanisten van Brugge (13de eeuw-1783) en van de Brugse Sint-Godelieveabdij. Van een aantal West-Vlaamse congregaties worden verzamelbundels bewaard die historische documenten bevatten die in de loop der eeuwen door de diocesane administratie werden bijgehouden. Het gaat hoofzakelijk om briefwisseling tussen de congregatie en het bisdom Brugge. Daarnaast ontsluit het BAB documenten die betrekking hebben op hospitalen, Brugse kapellen en verschillende West-Vlaamse seminaries en colleges.

Verder is het BAB ook een collectie priesterarchieven rijk, waaronder de archieven van priesters Désiré de Haerne en Jules Vanneste. Van elke priester van het bisdom Brugge wordt sinds 1834 een biografisch dossier met benoemingen bijgehouden. De fiches van de overleden priesters werden digitaal ontsloten en kunnen geraadpleegd worden via ODIS.

Parochies

Het BAB bewaart ook documenten over parochies van het Bisdom Brugge. Het gaat meestal om bisschoppelijke documenten over de parochies in kwestie. Een interessante deelreeks zijn de oorlogsverslagen van de parochies van 1914-1918.

Sint-Donaas

Het omvangrijke archief van de Sint-Donaaskathedraal en het kapittel omvat een indrukwekkende charterverzameling met stichtingsakten, eigendomstitels en akten die betrekking hebben op privileges, waarvan het oudste document teruggaat tot 1089.  Verder omsluit deze deelcollectie ook een grote reeks notulen van het kapittel (1345-1801) en uiteenlopende documenten die betrekking hebben op het financiële- en goederenbeheer van de kerkfabriek en het kapittel. Ook de bundels en registers processen die het kapittel voerde tegen burgerlijke en kerkelijke instellingen, en particulieren, zijn waardevolle historische bronnen.

Sint-Salvator

Het archief van de Sint-Salvatorskerk en het kapittel werd in 1963 omwille van conserveringsredenen in het Bisschoppelijk Archief gedeponeerd. Het archiefbestand omvat een rijke oorkondeverzameling. Het Sint-Salvatorfonds behelst stukken van administratief- financiële aard, parochiale bestanden, en documenten met betrekking tot het kerkgebouw. Verder bevat de Sint-Salvatorscollectie ook archieven van broederschappen en procesbundels van het kapittel. 

Staten van Vlaanderen

Het BAB bezit ook een verzameling oude inventarissen van onder meer kloosters en parochiekerken. De reeks handschriften die in het Bisschoppelijk Archief bewaard worden zijn van de hand van leken en priesters en behandelen hoofdzakelijk theologische kwesties. 

Oude inventarissen

Het BAB heeft ook een verzameling van oude inventarissen van het Bisschoppelijk Archief en van goederen van de instellingen van de diverse fondsen in bezit. De handschriften die in het Bisschoppelijk Archief bewaard worden zijn een creatie van zowel leken als priesters, en behandelen hoofdzakelijk theologische thema’s.

Iconografisch materiaal

Tot slot beheert het BAB een uiteenlopende verzameling iconografisch materiaal, waaronder kaarten, plannen en foto’s.