Dag van de Jeugdbeweging: vijf proosten vertellen hoe ze jongeren kunnen inspireren

Wat betekent het voor jou om proost te zijn?

Ik mocht opgroeien in een jeugdbewegingsgezin. Mijn ouders leerden elkaar kennen via de BJB (nu KLJ) en als jongste van 4 kinderen was het een heel logische stap, toen ik als 6-jarige net als mijn zus en mijn broers lid werd van de plaatselijke KSA-groep in Kemmel. Ik mocht er leider zijn, hoofdleider, provinciaal vrijwilliger en vrijgestelde bij KSA-Noordzeegouw. Jeugdwerk is een rode draad in mijn leven. Toen ik priester gewijd werd, had ik me ook voorgenomen om naast mijn werk in de Sint-Michielsbeweging ook contact te houden met jeugdbewegingen. “De eerste jeugdbeweging die me vraagt als proost, zal ik toezeggen” En het duurde niet lang voordat de vaag kwam van de Europascouts in Brugge.

Ook nu kan ik zeggen dat jeugdwerk een mooie hobby is, waar ik me echt kan ontspannen. Binnen de Scouts ontmoet ik jongeren op een heel spontane manier, waardoor ik met verschillende van die jongeren een hele goede vriendschapsband heb. Dit zijn vaak vriendschappen die blijven, ook wanneer ze al jaren gestopt zijn als actief lid.

Hoe breng je geloof ter sprake of hoe maak je het zichtbaar voor jongeren?

De Europascouts kiest er als jeugdbeweging bewust voor om geloof een plaats te geven. Activiteiten beginnen of eindigen met een gebed, Er is jaarlijks een groepsviering, er is op elk kamp een kampviering en er wordt zelf actief catechese en geloofsvorming gegeven. Er zijn ook een aantal mooie symboolmomenten die erg verbindend werken: de groet aan de vlag, de avondwakes op kamp, de ceremonie van de scoutsbelofte…

Geloof zit in het DNA van de Europascouts.

Kinderen en jongeren komen soms vragen stellen, die enorme kansen bieden tot geloofsgesprekken. Kampen bieden ook vaak een mooie context. Wanneer je tien dagen leeft in de natuur, zonder elektriciteit, gas en stromend water leer je de eenvoudige dingen naar waarde te schatten, voel je je verwonderd over de grootsheid van Gods schepping. Wanneer je ’s avonds rond een kampvuur met elkaar in gesprek gaat, bereik je vaak onverhoopte diepgang en openheid voor het grote mysterie. Wanneer je als patrouille op ‘explo’ gaat en er kan één iemand niet zo goed mee, dan leer je wat het is om rekening te houden met iemand die wat zwakker is.

Het zijn allemaal gelegenheden om het geloof in praktijk te beleven. Die vertaling van geloofsinzichten naar concrete praxis vind ik heel interessant in de Scouts.

Wat raakt jou in de ontmoeting met jongeren?

Er wordt vaak ‘over’ jongeren gesproken. Dan klinken vaak vooroordelen: “ze gaan niet meer naar de kerk, ze zijn enkel met hun schermpjes bezig, ze willen vooral veel verdienen, ze zoeken nog nauwelijks sociaal contact…”

Mijn ervaringen in de Europascouts zijn helemaal anders. Het blijft me verbazen dat jongeren zoveel van hun vrije tijd opofferen aan vrijwilligerswerk binnen de jeugdbeweging. Het geeft hen voldoening, het geeft hen vaak vriendschappen voor het leven.

Jeugdbeweging is dan ook een enorm leerrijke hobby… In een voetbalploeg leer je voetballen, in het conservatorium leer je een instrument bespelen, maar de jeugdbeweging is bezig met de volledige persoonsvorming. Er wordt gesport, gezongen, maar er wordt vooral samengeleefd, rekening gehouden met elkaar, grenzen verlegd, creativiteit gestimuleerd, gezocht naar wat geloof kan betekenen in het persoonlijke leven. 

Wat betekent het voor jou om proost te zijn?

Aanwezig mogen zijn bij KSA’ers, die zich beroepshalve of als vrijwilliger inzetten voor kinderen en jongeren, en samen met hen bekijken hoe we dat zo goed mogelijk kunnen doen, vind ik boeiend en verrijkend. Proost zijn, is herder zijn. Het is samen op weg gaan en het beste in hen naar boven laten komen. Af en toe is daar wat begeleiding voor nodig, maar toch geloof ik heel sterk in hun zelfredzaamheid. Door hen vertrouwen te geven, zijn ze in staat om grenzen te verleggen en te bouwen aan een jeugdbeweging waar we fier op mogen zijn. 

Hoe breng je geloof ter sprake of hoe maak je het zichtbaar voor jongeren?

Op vaste momenten in het werkjaar zijn er vieringen en bezinningsmomenten, zoals op een weekend Werkgemeenschappen, het Gouwraadsweekend en op de Paascursus. Volgend jaar is er ook het Lourdeskamp. Het zijn uitgelezen kansen om het geloof te benoemen en om hen aan te sporen om het geloof ook in concrete daden om te zetten. Aan de verantwoordelijken van de meerdaagse initiatieven wordt ook gevraagd om een K-moment te voorzien. Daarvoor reiken we leeftijdsgericht materiaal aan en men kan ook terecht op de website K-in-KSA. Op de site vinden ze allerhande tips en methodieken en ook de rubriek ‘Zingen met Bart’, want samen zingen zorgt voor een grote verbondenheid.

Wat raakt jou in de ontmoeting met jongeren?

‘Om de vriendschap ondereen’ zijn de eerste woorden van het KSA-gebed. We leggen in KSA heel sterk de nadruk op het beleven van de vriendschap. Dat is de lijm tussen alles wat we ondernemen. Het treft mij keer op keer hoe groot de bereidheid is van jongeren om groep te vormen. En ik heb het geluk om tot de grote KSA-familie te mogen behoren. De sterke verbondenheid zorgt ervoor dat ik hen op mijn beurt kan aanspreken om mee te werken en zich te engageren voor een of ander project. Ik waardeer in hen de spontaneïteit, openheid en de gedrevenheid om beweging te maken.

Wat betekent het voor jou om proost te zijn?

Voor mij betekent proost zijn een geschenk, een vreugde om mee op weg te mogen gaan met jongeren in hun groei naar volwassenheid én in hun zoektocht naar een zinvol leven. Je bent een bruggenbouwer tussen de jongeren en de rest van de wereld (hun ouders, vrienden, school, maatschappij, Kerk, geloof…) De bouwstenen om die bruggen te bouwen zijn beschikbaarheid, verantwoordelijkheid, eerlijkheid, humor, mildheid en ja, soms ook rechtvaardigheid.

Hoe breng je geloof ter sprake of hoe maak je het zichtbaar voor jongeren?

Ik zie mezelf niet als iemand die de waarheid in pacht heeft, maar als iemand die mee op weg gaat — soms met woorden, vaker nog door gewoon samen te leven – met jongeren. Geloof wordt dan zichtbaar door een bepaalde stijl van omgaan met elkaar. Het zit in kleine dingen: hoe je elkaar begroet, hoe je samen werkt of het eten klaarmaakt of samen overlegt of een kamp voorbereidt. En een bezinning, een eucharistie of gewoon een gebed aan tafel versterken of verdiepen dat dagdagelijkse geloof.

Wat raakt jou in de ontmoeting met jongeren?

Wat mij steeds weer raakt, is hun verlangen naar eerlijkheid. Jongeren prikken snel door façades heen. Als ze voelen dat je oprecht bent, worden ze op een onbevangen manier heel open, geven ze je hun vertrouwen en durven ze vragen te stellen, kwetsbaar en krachtig tegelijk. Hun vragen dagen mij dikwijls uit om al mijn overtuigingen steeds weer opnieuw te doordenken en niet vast te roesten in gewoontes. Daarom zijn mijn contacten met jongeren nooit eenrichtingsverkeer. Ik leer van hen zoals zij van mij leren.

Wat betekent het om proost te zijn?

Al een 6-tal jaar ga ik mee met KiJoLo op bedevaart naar Lourdes. Wat begon als een stageopdracht binnen het seminarie (priesteropleiding) werd een jaarlijks engagement.

Nu ben ik al 2 jaar proost. Het doet wel iets. Het bevestigt de religieuze band tussen onze deelnemers en onze assistenten en mezelf als priester.

Het mooie is ook dat ze mij zien als 1 van hen, die ook priester is.

Hoe breng je het geloof zichtbaar?

KiJoLo is een groep volwassen mensen met een beperking (onze deelnemers). De assistenten zijn verpleegkundigen, opvoeders en mensen die een groot hart hebben voor onze doelgroep.

Het geloof wordt spelenderwijs bijgebracht. Geen grote woorden, maar teksten, vieringen, bezinningen gebracht op een niveau die iedereen begrijpt.

Zo hebben we onze eigen aangepaste verzoeningsviering, onze eigen KiJoLo-viering en bezinningsmomenten. Wij werken veel met pictogrammen en laagdrempelige teksten.

Wat raakt je in de ontmoeting?

Wat mij elke keer opnieuw raakt, is hoe open onze deelnemers staan t.o.v. het geloof. Met een lach en een traan staan we elkaar nabij.

Wat mij zeer aangenaam raakt, is dat zij nog het respect hebben voor hun proost als priester, maar even zot kunnen doen met mij als persoon, als 1 van hen.

KiJoLo is een groep mensen die mij aan het hart liggen.

KLJ-proost zijn

Al meer dan 25 jaar heb ik het geluk om met jongeren mee op weg te gaan. Niet om voor te gaan, niet om achter hen aan te lopen, maar om naast hen te stappen. Ik wil er zijn als een luisterend oor, een stem van vertrouwen zijn, en ik probeer een ankerpunt te zijn wanneer het in hun leven (in hun afdeling) stormt. In een wereld die constant verandert en uitdaagt wil ik ruimte bieden voor stilte, verwondering en zingeving.

Zo stonden we bijvoorbeeld op het laatste regionaal bestuur nog stil bij de situatie in Gaza en of wij zouden kunnen meehelpen om tot verzoening te komen… Het werd een heel boeiend gesprek met verschillende meningen…

Ik geloof in de kracht van de KLJ-ers (jongeren) hun idealisme, hun vragen, hun zoektocht en ik wil hen graag een schouderklopje geven in hun groeiproces, hun engagement, in wie ze aan het worden zijn.

Anderzijds houden jongeren mij wakker. Ze stellen scherpe en eerlijke vragen die mij blijven uitdagen om te zoeken wat geloven in God voor mij en hen kan betekenen. De KLJ-ers laten mij zien wat er in hen leeft, waar ze bewondering voor hebben en waar ze bang voor zijn… 

Wat jongeren voor mij betekenen:

Jongeren houden mij wakker. Ze stellen eerlijke, scherpe vragen die mij blijven uitdagen in mijn geloof en in mijn mens-zijn. Ze laten mij zien wat er leeft, wat er beweegt, wat er anders mag. Ze leren mij om te blijven zoeken, te blijven hopen, te blijven dromen. Hun openheid, hun strijdvaardigheid, hun kwetsbaarheid… raken mij. Ze zijn geen ‘toekomst van de Kerk’ – ze zijn de Kerk, vandaag.

Zij houden mij jong van hart. En daar ben ik hen dankbaar voor. Ze zijn niet de toekomst van de Kerk. Ze zijn de Kerk en met die Kerk mogen we op weg gaan onder Gods zegen !