Unieke abtsring uit het bisdom Brugge tentoongesteld in Antwerpen
De ring wordt toegeschreven aan Gerard de Baere, de 43ste abt van de abdij van Onze-Lieve-Vrouw Ten Duinen, sinds 1627 gevestigd te Brugge. Hij leidde de gemeenschap van 1654 tot aan zijn overlijden. In zijn testament werd een “groote Rynck” beschreven met een hyacintsteen omringd door diamant, robijn, saffier en smaragd, met daaronder een gegraveerde Salvator. Die beschrijving komt nauwkeurig overeen met een bewaarde ring die aan De Baere kon worden gelinkt.
De Baere werd monnik in 1631, subdiaken in 1632, diaken in mei 1633 en op 24 september 1633 tot priester gewijd. In 1654 werd hij, in opvolging van abt Bernard Bottyn, tot abt van Ten Duinen verkozen. Het plan was om hem tot bisschop van Brugge te laten benoemen maar dit ging niet door. De bisschoppen die toen werden benoemd waren Karel van den Bosch (1651-1660) en Robert de Haynin (1662-1668). Gerard de Baere bleef abt tot aan zijn dood in 1666.
Symboliek
Opvallend zijn de gegraveerde bijbelcitaten aan weerszijden van de ring: Sponsus sanguinum tu mihi es (Exodus 4,25: ‘Jij bent mijn bloedige bruidegom’) en Dilectus meus candidus et rubicundus (Hooglied 5, 10: ‘Mijn lief is blank en blozend’). De abtsring functioneert hier niet louter als teken van waardigheid, maar als een symbool van een spiritueel huwelijk. De gegraveerde Salvator aan de binnenzijde van de ring – zichtbaar voor de drager zelf – onderstreept dit persoonlijke en contemplatieve aspect.
Dat een dergelijke ring ook een teken van macht en status was, past binnen de bredere thematiek van de tentoonstelling. In de vroegmoderne tijd waren ringen belangrijke insignia van gezag. Ze markeerden positie en autoriteit, ook binnen de Kerk.
Toch schuilt er in deze abtsring een spanning tussen uiterlijke pracht en innerlijke roeping. De kostbare materialen – goud, email en edelstenen – getuigen van prestige, maar de inscripties en de verborgen Salvator verwijzen naar een leven gericht op Christus. De ring belichaamt zo de paradox van het kerkelijk ambt: zichtbaar in de wereld, maar geworteld in een spirituele werkelijkheid.
Een klein object met een verhaal
In de tentoonstelling Rings That Rock worden ringen gepresenteerd als dragers van verhalen over macht, liefde en identiteit. De Brugse abtsring past naadloos in dat verhaal. Deze bijzondere ring vertelt ons nu nog steeds een stuk van het verhaal van een zeventiende-eeuwse abt. De tentoonstelling loopt nog tot november.
