Sacramenten en godsdienstpraktijk in de katholieke Kerk in België in 2024

De Bisschoppenconferentie van België publiceert jaarlijks, in november, een aantal kerncijfers over de toegediende sacramenten en de religieuze praktijk.

Deze cijfers zijn afkomstig van een jaarlijkse telling die in elke parochie van het land wordt uitgevoerd. De sacramenten worden bijgehouden in de daartoe bestemde registers. Daarnaast wordt op de derde zondag van oktober en ook tijdens de kerstvieringen genoteerd hoeveel mensen de eucharistie bijwonen.

Dit jaar zijn deze cijfers eerder dan verwacht beschikbaar voor de hele Kerk in België. We publiceren ze voor het eerst in de lente, tijdens de drukke periode van eerste communies en vormsels.
 

In 2024 vierden parochies in heel België

• 29.769 dopen
• 362 dopen van volwassenen
• 30.523 eerste communies
• 27.458 vormsels
• 171 vormsels van eerder gedoopte volwassenen
• 4.896 kerkelijke huwelijken
• 35.515 kerkelijke begrafenissen, of 31,7% van de overlijdens

Een meer weloverwogen en dus bewustere keuze

"Sinds enige tijd zijn we getuige van de geleidelijke overgang van een cultuurchristendom naar een overtuigingschristendom", stelt Bart Willemen, secretaris van de Interdiocesane Commissie voor Catechese (ICC) en tegelijkertijd godsdienstleerkracht in het middelbaar onderwijs.

"Kandidaten worden zich steeds meer bewust van de noodzaak om de initiatiesacramenten (doopsel, eucharistie, vormsel) te ontvangen uit persoonlijke keuze, in plaats van uit gewoonte of familietraditie. Hoewel dit fenomeen soms aanleiding geeft tot beter overleg of zelfs discussie binnen gezinnen en parochiegemeenschappen, zijn veel leden van de Kerk van mening dat het hier om een positieve ontwikkeling gaat. Zo biedt de vraag om een sacrament te ontvangen vaak de kans tot een echte pastorale dialoog, waardoor de betekenis van het sacrament nader kan worden uitgediept en de plaats van het geloof in het leven van de kandidaat en zijn familie meer doordacht wordt. Dit betekent niet dat mensen worden afgewezen, maar wel dat er een proces van doordachte begeleiding en onderscheiding in gang wordt gezet, wat ertoe kan leiden dat sommige families of kandidaten van hun voornemen afzien. Tegelijkertijd is er een toename van het aantal aanvragen voor de initiatiesacramenten door jongeren boven de 14 jaar. 

De grootste uitdaging ligt niet in het aantal sacramenten dat gevierd wordt, maar wel in de authentieke verkondiging van het Evangelie en in het onthalen van hen die gelovig op weg willen gaan," besluit Bart Willemen.
 

Zondagspraktijk

De eucharistieviering op de derde zondag van oktober werd in 2024 bijgewoond door 173.335 gelovigen tegenover 167.360 in 2023. Dit is een gewone zondag waarop geen speciale plechtigheid wordt gevierd.
In sommige parochies is het echter om praktische redenen niet langer mogelijk om elke zondag een viering te houden. Het aantal gelovigen op de derde zondag in oktober mag dus niet gelijk worden gesteld aan het aantal praktiserende katholieken dat minstens één keer per maand een eucharistieviering bijwoont. Dit aantal ligt in de praktijk hoger.

De telling in 2024 betekent een stijging van 3,6% voor heel België ten opzichte van het jaar voordien. Het is echter nog te vroeg om te spreken van een trendbreuk en moet dus in de toekomst nog bevestigd worden. De groei in het aantal kerkgangers lijkt een fenomeen te zijn dat zich vooral concentreert in stedelijke gebieden, waar levende religieuze gemeenschappen een extra aantrekkingskracht uitoefenen.

De vieringen op kerstavond en op kerstdag zelf werden dan weer bijgewoond door 408.375 gelovigen, een cijfer dat min of meer stagneerde opzichte van 2023 (411.423).
 

PERS- EN INFORMATIEDIENST VAN DE BISSCHOPPENCONFERENTIE VAN BELGIË