Het Credo (Geloofsbelijdenis) | Betekenis, tekst en uitleg

Ontdek het Credo, de christelijke geloofsbelijdenis. Lees de betekenis, verschillen tussen Apostolicum en Nicenum, en hoe het gebed gebruikt wordt.

Wat is het Credo? (Geloofsbelijdenis)

Het Credo is een van de oudste en belangrijkste gebeden binnen het christendom. Het woord “credo” komt uit het Latijn en betekent “ik geloof”. Het is dan ook een geloofsbelijdenis: een samenvatting van de kern van het christelijk geloof in God, Jezus Christus en de Heilige Geest.

Het Credo wordt gebeden of gezongen tijdens de eucharistie, doopsels en andere liturgische vieringen, zowel in de katholieke kerk als in vele protestantse tradities. Er bestaan twee hoofdvormen van het Credo

Het Apostolicum (Apostolische Geloofsbelijdenis): korter en eenvoudiger, vaak gebruikt bij doopsel en catechese.
Het Niceno-Constantinopolitanum (Nicenum): een langere versie met extra toelichtingen over Jezus en de Heilige Geest, doorgaans gebeden tijdens de mis.

De volledige tekst van het Credo

Het Credo, volledig uitgeschreven, zowel van het Apostolicum als het Nicenum.

Apostolische Geloofsbelijdenis (Apostolicum)

Nederlands

Ik geloof in God, de almachtige Vader,
Schepper van hemel en aarde.

En in Jezus Christus, zijn enige Zoon, onze Heer,
die ontvangen is van de Heilige Geest
en geboren uit de maagd Maria;
die geleden heeft onder Pontius Pilatus,
is gekruisigd, gestorven en begraven;
die neergedaald is ter helle,
de derde dag verrezen uit de doden;
die opgestegen is ten hemel
en zit aan de rechterhand van God, zijn almachtige Vader;
vandaar zal Hij komen oordelen de levenden en de doden.

Ik geloof in de Heilige Geest,
de heilige katholieke Kerk,
de gemeenschap van de heiligen,
de vergeving van de zonden,
de verrijzenis van het lichaam,
en het eeuwig leven.
Amen.

Latijn

Credo in Deum Patrem omnipoténtem,
Creatórem cæli et terræ.

Et in Iesum Christum, Filium eius únicum, Dóminum nostrum,
qui concéptus est de Spíritu Sancto,
natus ex María Vírgine,
passus sub Póntio Piláto,
crucifixus, mórtuus, et sepúltus,
descéndit ad ínferos,
tértia die resurréxit a mórtuis,
ascéndit ad cælos,
sedet ad déxteram Dei Patris omnipoténtis,
inde ventúrus est iudicáre vivos et mórtuos.

Credo in Spíritum Sanctum,
sanctam Ecclésiam cathólicam,
sanctorum communiónem,
remissiónem peccatórum,
carnis resurrectiónem,
vitam ætérnam.
Amen.

Niceno-Constantinopolitaans Credo (Nicenum)

Nederlands

Ik geloof in één God,
de almachtige Vader,
Schepper van hemel en aarde,
van al wat zichtbaar en onzichtbaar is.

En in één Heer, Jezus Christus,
de eniggeboren Zoon van God,
geboren uit de Vader vóór alle tijden:
God uit God, licht uit licht,
waarachtig God uit waarachtig God;
geboren, niet geschapen,
één in wezen met de Vader,
en door Hem is alles geworden.

Hij is voor ons, mensen,
en omwille van ons heil
uit de hemel neergedaald.
Hij heeft het vlees aangenomen
door de Heilige Geest
uit de maagd Maria,
en is mens geworden.

Hij is voor ons gekruisigd
onder Pontius Pilatus,
heeft geleden en is begraven.

Hij is verrezen op de derde dag
volgens de Schriften.
Hij is opgestegen ten hemel,
zit aan de rechterhand van de Vader.

Hij zal wederkomen in heerlijkheid
om te oordelen levenden en doden,
en aan zijn rijk komt geen einde.

Ik geloof in de Heilige Geest,
die Heer is en het leven geeft,
die voortkomt uit de Vader en de Zoon,
die met de Vader en de Zoon samen
aangebeden en verheerlijkt wordt,
die gesproken heeft door de profeten.

Ik geloof in één, heilige, katholieke
en apostolische Kerk.

Ik belijd één doopsel
tot vergeving van de zonden.

Ik verwacht de opstanding van de doden
en het leven van het komend rijk.
Amen.

Latijns

Credo in unum Deum, Patrem omnipoténtem,
factórem cæli et terræ, visibílium omnium et invisibílium.

Et in unum Dóminum Iesum Christum, Filium Dei unícum,
et ex Patre natum ante ómnia sæcula:
Deum de Deo, Lumen de Lumine, Deum verum de Deo vero;
genitum, non factum, consubstantiálem Patri,
per quem ómnia facta sunt.

Qui propter nos hómines et propter nostram salútem
descéndit de cælis.
Et incarnátus est de Spíritu Sancto ex María Virgine, et homo factus est.

Crucifixus ést propter nos sub Póntio Piláto; passus, et sepúltus est.

Et resurréxit tértia die, secúndum Scriptúras.
Et ascéndit in cælum, sedet ad déxteram Patris.

Et íterum ventúrus est cum glória iudicáre vivos et mórtuos,
cuius regni non erit finis.

Et in Spíritum Sanctum, Dóminum et vivificántem,
qui ex Patre Filióque procédit.
Qui cum Patre et Fílio simul adorátur et conglorificátur:
qui locútus est per prophétas.

Et unam, sanctam, catholicam et apostolicam Ecclésiam.

Confíteor unum baptísmate in remissiónem peccatórum.

Et exspecto resurrectiónem mortuórum,
et vitam ventúri sæculi. Amen.

Betekenis per onderdeel en opstelling van het Credo

Het Credo is niet alleen een opsomming van woorden, maar een samenvatting van de kern van het christelijk geloof. Hieronder leggen we enkele belangrijke zinnen uit en wat ze betekenen.

"Ik geloof in God, de almachtige Vader"

Met deze zin belijdt men het vertrouwen en geloof in God als Schepper van alles wat bestaat.

Almachtig: God heeft volledige macht over hemel en aarde; niets is onmogelijk voor Hem.
Vader: Dit benadrukt de persoonlijke relatie tussen God en mensen. Hij is zorgend, beschermend en betrokken bij de wereld.
Het is een erkenning dat alles in het leven en de schepping uit God voortkomt en dat Hij de bron is van alle goedheid en orde.

"Geboren uit de maagd Maria"

Deze passage verwijst naar Jezus Christus, de Zoon van God, en zijn menswording:

Jezus is geboren uit Maria, een maagd, wat het wonder van de incarnatie benadrukt: God werd mens.
Dit toont aan dat Jezus volledig God én volledig mens is.
Het benadrukt ook dat Jezus onafhankelijk van menselijke erfzonde in de wereld kwam, wat essentieel is voor de christelijke leer over verlossing.

"De heilige katholieke kerk"

Met deze zin wordt verwezen naar de universele gemeenschap van gelovigen, niet alleen een specifieke denominatie:

Heilig: de Kerk is geroepen om heilig te zijn en het geloof van Christus uit te dragen.
Katholiek: betekent letterlijk “algemeen” of “universeel”; het gaat over alle gelovigen wereldwijd, niet alleen de Rooms-Katholieke Kerk.
Het Credo benadrukt verbondenheid en gemeenschap tussen christenen door de tijd heen, over alle landen en tradities heen.

Wanneer wordt het Credo gebeden?

Het Credo is een centrale geloofsbelijdenis in veel christelijke tradities, dat wil zeggen dat meerdere christelijke kerken of denominaties er gebruik van maken. Het wordt op specifieke momenten gebruikt om het geloof van de gemeenschap of van een individu te bevestigen.

In de katholieke mis

Tijdens de Eucharistieviering wordt het Credo meestal gebeden of gezongen, vooral op zondagen en feestdagen.
Het dient als een gemeenschappelijke belijdenis van het geloof, waarbij de hele congregatie actief deelneemt.
Het Nicenum wordt vaker gebruikt tijdens de mis, terwijl het Apostolicum soms in kortere diensten of bij catechese wordt gebeden.

In protestantse diensten

Veel protestantse kerken gebruiken het Credo als liturgische tekst of als onderdeel van een catechese.
Het helpt gelovigen om de basisprincipes van het christelijk geloof te leren en te herhalen.
Zowel het Apostolicum als het Nicenum kan hier gebruikt worden, afhankelijk van de traditie.

Bij doopsels, communie en andere liturgische momenten

Het Apostolicum wordt vaak gebruikt bij doopplechtigheden om het geloof van het kind of de doopouders uit te spreken.
Ook bij eerste communie of bevestiging kan het gebed gebruikt worden.
Het Credo benadrukt de verbondenheid van het individu met de christelijke gemeenschap en de traditie van het geloof.

Wat is het verschil tussen het Apostolicum en het Nicenum?

Het Apostolicum en het Niceno-Constantinopolitaans Credo (Nicenum) zijn beide geloofsbelijdenissen, maar ze verschillen op enkele belangrijke punten in lengte, inhoud en gebruik.

Kenmerk

Lengte

Focus

Gebruik

Historische oorsprong

Belangrijkste verschil

Apostolische Geloofsbelijdenis (Apostolicum)

Kort en bondig

Algemeen geloof zoals in God, Jezus en Heilige Geest

Doop, catechese, korte diensten

Romeins, verbonden met de apostelen

Minder nadruk op het Christologisch en Trinitarisch dogma

Niceno-Constantinopolitaans Credo (Nicenum)

Langer, uitgebreid met extra theologische uitleg

Meer nadruk op Jezus’ goddelijkheid, Heilige Geest, en de structuur van de Kerk

Eucharistie, zondagse mis, officiële liturgie

Concilie van Nicea (325) en Constantinopel (381)

Duidelijkere uitleg over de natuur van Christus en de rol van de Heilige Geest

Samengevat drukken het Apostolicum en het Nicenum hetzelfde geloof uit, maar op een verschillende manier. Het Apostolicum is kort en eenvoudig, ideaal voor doop en catechese. Het Nicenum is langer en uitgebreider, met meer nadruk op de goddelijkheid van Jezus en de Heilige Geest, en wordt vooral gebruikt tijdens de Eucharistie en zondagse vieringen. Je zou kunnen zeggen: het Apostolicum is beknopt, het Nicenum is officieel en theologisch volledig.

Veelgestelde vragen over het Credo

Wat is een ander woord voor Credo?

Een ander woord voor Credo is geloofsbelijdenis. Het betekent letterlijk “ik geloof” en verwijst naar een opsomming van de kernpunten van iemands geloof of overtuiging, zowel in religieuze context als figuurlijk in persoonlijke of professionele context.

Wat is jouw Credo?

Deze vraag nodigt uit tot persoonlijke reflectie. Een “eigen credo” kan verwijzen naar je levensmotto, kernwaarden of overtuigingen die richting geven aan je keuzes en gedrag. Het gaat dus niet alleen over religie, maar over alles waarin je gelooft en wat je drijft in het dagelijks leven.

Wat is een persoonlijke Credo?

Een persoonlijk Credo is een verklaring van je eigen waarden en overtuigingen. Het kan in een paar zinnen samengevat worden, zoals een motto of principe dat je houvast biedt. Bijvoorbeeld: “Ik geloof in eerlijkheid, respect en doorzettingsvermogen.”

Ontdek meer Christelijke gebeden