Juliette (17) haalt Réginald Moreels naar haar school voor interview

Wat betekent democratie vandaag nog? En welke rol kunnen jongeren daarin spelen? Het zijn slechts enkele vragen waarin Juliette Vermeulen (17), studente Latijn-Moderne Talen aan Leiepoort campus Sint-Hendrik, zich de voorbije maanden in vastbeet. Voor haar plusproject over democratie las ze het boek van Réginald Moreels Democratie bestaat nog niet (Otheo Books, 2025). Ze was zodanig onder de indruk dat ze hem, in samenspraak me haar leraar geschiedenis Bart Laureys, uitnodigde naar school. In het bijzijn van liefst 170 medeleerlingen uit het zesde jaar interviewde ze de bekende oorlogschirurg en voormalige minister van ontwikkelingssamenwerking. 

In zijn boek Democratie bestaat nog niet stelt Moreels dat echte democatie voorlopig een verre droom blijft en dat burgers onvoldoende betrokken worden bij beslissingen die hun leven veranderen. Verkiezingen alleen volstaan voor Moreels dan ook niet. ‘Democratie moet dieper gaan: burgers moeten niet enkel kiezen, maar ook actief betrokken worden bij het vormgeven van beleid.’ 

Lees meer.

Ik trek niet ten oorlog – Réginald Moreels [column]

Lees het volledige artikel

Volgens Moreels vraagt dat een fundamentele herdenking van het systeem. Als vredesambassadeur pleit hij nadrukkelijk voor dialoog, in plaats van mee te surfen op de vaak verharde oorlogsretoriek. Tijdens het interview met Juliette verwees hij naar de opleiding conflictmanagement die hij in Zweden volgde. ‘De kern ervan is tweevoudig: luisteren naar de ‘vijand’ en proberen je in te leven in diens denkwereld alsook inzicht verwerven in de historische, politieke en culturele oorzaken van een conflict.’

Opvoeding en onderwijs spelen daarbij volgens Moreels een belangrijke rol, net als dialoog in het dagelijkse leven. ‘Democratie begint klein: thuis, aan tafel, door met elkaar te praten in plaats van ieder afzonderlijk naar een scherm te zitten kijken.’

Van betekenis zijn 

Voor de 170 zesdejaars die momenteel voor een studiekeuze staan had Moreels een duidelijke oproep: ‘Jullie keuze is cruciaal voor de toekomst. Ongeacht wat je kiest of welke baan je later uitoefent, stop je talenten niet in de grond maar benut ze om iets te betekenen in de samenleving. Waarna hij uitdrukkelijk verwees naar het Bijbelverhaal over de talenten. ‘Fortuin verwerven is één ding, maar wat ben je daarmee als je ongeneeslijk ziek wordt? Je inzetten voor je medemens, daarmee zet je iets in beweging.’

Voorts riep Moreels de aanwezige jongeren op om kritisch te leren denken. ‘Lees ook eens een tegengestelde opinie. Je hoeft het er niet mee eens te zijn, maar zo leer je wel hoe anderen denken en kan je je beter inleven in iemands standpunt. Het is ook een manier om jezelf te vormen en in te passen in een samenleving. Geen enkele cultuur overleeft zonder contact te maken met de andere.’ 

De eerste stap 

Na het interview kregen de leerlingen de kans om vragen te stellen. ‘Hoe een conflict oplossen als dialoog onmogelijk lijkt? Het moet toch van twee kanten komen’, reageerde Wout (17), student wiskunde-wetenschappen. Moreels: ‘Als beide partijen blijven vasthouden aan hun standpunt, geraak je inderdaad nergens. Er moet altijd iemand de eerste stap doen. Of het nu een familieruzie is of een internationaal politiek conflict. Probeer je daarom altijd in te leven in de ander, ook als het je vijand is, en kom dan met een voorstel dat de tegenpartij kan bewegen.’ 

Voor Wout, die actief is in het jeugdwerk, is dat alvast herkenbaar. ‘Weten hoe je een conflict op kleine schaal kan oplossen, is echt nuttig. Daar begint het. ‘Conflictmanagement zou eigenlijk al in het basisonderwijs moeten worden aangeleerd’, meent ook Juliette, die volgend jaar rechten wil studeren aan de Universiteit Gent en droomt van een carrière in de diplomatie. 

Juliette blikt alvast tevreden terug op het interview en is vastberaden ook Moreels' jongste boek ‘Het was mijn verdomde plicht’ (Lannoo, 2026) te lezen. Ook voor geschiedenisleraar Bart Laureys stopt het project niet bij het interview. ‘Alle leerlingen kregen een vragenlijst waarin ze uitgedaagd worden na te denken over hun rol als burger. We gaan er tijdens de geschiedenislessen nog verder op in.

Ook Moreels hoopt dat de lezing alsook zijn boeken ook bij de jeugd iets nalaten, al is het maar de gedachte dat ‘kleine goedheid de wereld draaglijker kan maken’. ‘Ik hoop dat mijn verhaal dat idee achterlaat in het hoofd van hen die onze toekomst zullen kleuren’, zo besluit hij. 
En die idee slaat bij sommige leerlingen alvast aan. Miel (17): ‘Ik vond de voordracht inspirerend, omdat Moreels laat zien dat één persoon echt een verschil kan maken. Het idee dat je verantwoordelijkheid moet nemen voor de samenleving is iets dat blijft hangen.’ 

Op zondag 29 maart om 11 uur stelt Moreels zijn nieuwe boek Het was mijn verdomde plicht’ voor in het Leietheater in Deinze. De opbrengst gaat integraal naar UNICHIR in Congo. Bestel hier uw tickets. 

Beluister hier een radio-interview met Moreels: Tussen abdij en frontlijn: Réginald Moreels over roeping, oorlog en hoop [Otheo Radio]