Franse oud-bisschop wil krachtiger signaal van de Kerk over klimaatcrisis

De Franse oud-bisschop Marc Stenger is verontwaardigd over het stilzwijgen van de Kerk rond de opeenvolgende hittegolven die Frankrijk deze zomer hebben getroffen en hun gevolgen voor mens, dier en natuur. In een opiniestuk in het katholieke dagblad La Croix benadrukt hij dat klimaatverandering het leven bedreigt en de sociale ongelijkheid vergroot.

Stenger was van 1999 tot 2020 bisschop van Troyes en is co-voorzitter van Pax Christi International.

220.000 mensen geëvacueerd, minstens 10.000 doden

Door de bosbranden die in Zuid-Europa woeden, zijn honderdduizenden mensen ontheemd geraakt. Bossen zijn in de as gelegd en duizenden gezinnen dreigen hun woning en bezittingen te verliezen.

In de Gironde, in het zuidwesten van Frankrijk, woedt de zwaarste brand in vijftig jaar. Meer dan 220.000 mensen zijn geëvacueerd en 240 woningen zijn verwoest. Volgens de Spaanse autoriteiten zijn ongeveer 75.000 mensen geëvacueerd uit gebieden rond Madrid, Ávila, Toledo en Castellón.

Officiële sterftecijfers tonen ruim 10.000 extra sterfgevallen tijdens de Europese hittegolf van eind juni. Volgens ramingen zou het totale aantal deze zomer richting 25.000 doden gaan.

Stenger maakte de hittegolf mee in een verzorgingstehuis. ‘De airconditioning op mijn kamer hielp me de ondraaglijke temperatuur te doorstaan. Ik prijs de zorgverleners voor hun toewijding in de frontlinie van deze hittegolf. Hoewel zij zelf zwaar onder de hitte leden, bleven ze aandachtig en zorgzaam voor de 127 bewoners van onze instelling.’

‘Nieuwe vormen van diepgaand geweld’

Volgens Stenger hebben officiële kerkelijke instanties en kerkelijke media opvallend weinig gezegd over deze directe bedreiging van het leven.

‘Extreme weersomstandigheden veroorzaken nieuwe vormen van diepgaand sociaal geweld en laten een groot deel van de bevolking, in het bijzonder de armen, weerloos achter’, schrijft hij. ‘We moeten erkennen dat klimaatverandering ons politieke systeem, dat gebaseerd is op het geloof in oneindige groei, fundamenteel uitdaagt.’

Het probleem vraagt volgens hem om ingrijpende economische en maatschappelijke veranderingen. ‘In navolging van de encycliek Laudato si’ worden de Kerk en haar gemeenschappen opgeroepen om ecologie te erkennen als een dringend teken van de tijd.’

Stengers kritiek is niet helemaal terecht. Kerkelijke gemeenschappen in Frankrijk en Spanje bieden voedsel, onderdak en psychologische hulp. Medewerkers van Caritas zeggen dat een van de grootste behoeften simpelweg luisteren is, zodat overlevenden hun angst en onzekerheid kunnen uiten. Yann Le Lay, de afgevaardigde van de Franse bisschoppenconferentie voor diaconie en solidariteit, zegt dat het zien van brandende huizen en natuur een schrijnende herinnering is aan de menselijke kwetsbaarheid en afhankelijkheid van het milieu. Ook hij verwijst naar de encycliek Laudato si' van paus Franciscus en zegt dat de verwoesting van het landschap gevoelens van eenzaamheid en verlatenheid kan oproepen.

Sombere toekomst

In Spanje zegt Álvaro de Juana, woordvoerder van het bisdom Getafe, dat sommige mensen het gevoel hebben alles kwijt te zijn, terwijl anderen worstelen om de hoop vast te houden. Veel van de geëvacueerden ten zuidwesten van Madrid zijn migrantenfamilies die niet weten wanneer ze naar huis kunnen terugkeren of wat de toekomst voor hun kinderen in petto heeft. Voor de kerkelijke caritas is de uitdaging op de lange termijn huizen, bestaansmiddelen en gemeenschapsbanden opnieuw op te bouwen, terwijl bewoners die mogelijk gedwongen worden hun woonplaats permanent te verlaten, ook geholpen moeten worden.

Stengers kritiek gaat dieper: 'Als we niets doen om de oorzaken van de opwarming van de aarde te bestrijden en een veerkrachtiger model van leven en leefomgeving dat bestand is tegen de veranderingen die de opwarming van de aarde met zich meebrengt, ziet de toekomst er zeer somber uit, zowel voor het menselijk leven als voor de schepping.' 

Bron: La Croix/Vatican News