Waarom er niet gelachen mag worden met het kerkliedje 'Dank U voor deze nieuwe morgen'

‘Dank U voor deze nieuwe morgen, dank U voor elke nieuwe dag.’ Voor velen roept het meteen jeugdherinneringen op. Een lied dat je zo weer meeneuriet – en dat je daarna moeilijk uit je hoofd krijgt.

Hit in de jaren zestig

Het lied werd in 1961 geschreven door de Duitse kerkmusicus Martin Gotthard Schneider (1930-2017) voor een muziekwedstrijd van de Evangelische Akademie Tutzing. Schneider won de prijs, al kreeg het lied een kritische receptie in protestantse kerkelijke kringen. Twee jaar later stond het zes weken in de Duitse hitparade. Niet veel kerkliederen kunnen dat zeggen. De vrolijke melodie en de eenvoudige, dankbare tekst maakten het geliefd bij jong en oud.

Het werd in meer dan 25 talen vertaald, waaronder het Nederlands door Jacqueline Kuyper-Jürgens. Vooral de uitvoering door Helen Shepherd werd in het Nederlandse taalgebied bekend. 

Parodieën blijven opduiken

Juist omdat het zo eenvoudig en herkenbaar is, lenen de regels zich voor talloze variaties. Van luchtige woordspelingen tot satirische parodieën: het liedje duikt regelmatig op in een nieuwe gedaante. Soms onschuldig, soms provocatief.

Toch mag dat niet zomaar. De erfgenamen van Schneider zien toe op het gebruik van zijn werk. Jaarlijks krijgen zij tientallen meldingen van ongeoorloofde bewerkingen en uitvoeringen.

In kerken laten ze meestal begaan, maar zodra het gaat om commercieel, publiek of satirisch gebruik, grijpen ze in. Zo werd in 2022 een Oostenrijkse theaterparodie verboden, met de tekst 'Danke für diesen Selchfleischknödel' ('Dank U voor de gerookte knödel'). Ook in de opera Orlando van Olga Neuwirth moest de partituur worden aangepast.

Gebed intact houden

Waarom dat strikte toezicht? Volgens Schneiders zoon Jörg gaat het niet om geld, maar om respect. Voor zijn vader was 'Danke für diesen guten Morgen' een echt gebed, geen volksliedje dat naar believen herschreven kan worden. 'Zodra parodieën de ronde doen, dreigt de oorspronkelijke betekenis verloren te gaan.'

Nog tot 2087 beschermd

Het auteursrecht beschermt tekst en melodie over het algemeen tot 70 jaar na de dood van de auteur. Omdat de componist in 2017 is overleden, kan het lied pas in 2087 vrij bewerkt worden. Tot dan geldt: meezingen mag, parodiëren liever niet.

Bron: Katholisch (Duits)