Otheo-journalist Erik De Smet stelt boek voor: ‘God is minder dood dan we zeggen’

‘Op pelgrimstocht in Assisi enkele jaren geleden zat ik in een kapel bij het kruis van San Damiano te mijmeren. Welke Kerk kan ik mijn kinderen nalaten?, vroeg ik me af. Geen, bedacht ik met spijt in mijn hart. Alles gaat achteruit. Maar meteen daarop dacht ik aan de vele momenten uit mijn job als journalist en mijn engagement in de parochies van Antwerpen-Noord, waar ik aan den lijve mag ondervinden dat God bijlange niet dood is.’ 

Erik De Smet vertelt een anekdote uit zijn nieuwe boek God is minder dood dan we zeggen (Otheo Books). Als journalist bij Otheo/Kerk&Leven volgt hij de kerkelijke ontwikkelingen in binnen- en buitenland op de voet. Zijn engagement in de parochies van Antwerpen-Noord maakt dat hij met twee voeten in het veld staat, en die ontwikkelingen en de gevolgen daarvan aan den lijve meemaakt.

Slecht rapport

‘Ja, de Kerk bevindt zich in een crisis’, erkent hij. Daarmee bevestigt hij wat we de laatste decennia ervaren en rondom ons zien. ‘Alle kerkelijke cijfers gaan achteruit. Op basis van de steeds slechtere jaarrapporten van de katholieke Kerk zouden we kunnen besluiten dat het kerkelijke leven over een aantal jaren weggedeemsterd is.’ 

De notie crisis of transitie is trouwens eigen aan het christendom, geeft hij mee. ‘Het christendom is ontstaan uit een crisis en is zelf crisis. Denk maar aan Goede Vrijdag.’

Het komt er dus op aan de crisis te aanvaarden en als een kans te zien. ‘We worden opgeroepen om in deze tijd van onzekerheid en transitie christen te zijn, te oordelen en handelen, te onderscheiden.’ 

Bovendien, vraagt Erik luidop, bevinden we ons als mens ook niet voortdurend in crisis?

In zijn boek verwoordt hij het als volgt: ‘Is de Kerk die de crisis aanvaardt als haar meest eigene, niet in eenklank met alle mensen die zich voortdurend in crisis bevinden, mensen in migratie, vluchtelingen, aan de onderkant van de samenleving, gezinnen die geen huis vinden, zieken, mensen met een beperking, de vele mensen die zich uitgesloten weten, en dagelijks een haast hopeloze strijd moeten aangaan?’

Wat Nietzsche ook zei, God is niet dood

Het mag duidelijk zijn dat de auteur de Kerk niet als een zinkend schip ziet: ‘Vaak hebben we het idee dat we uit gouden tijden voor het christendom komen, maar dat is een misvatting.’ 

En ook de stelling dat God dood is, is veel te kort door de bocht. Met een knipoog maakt de auteur fijntjes zijn punt: ‘Nietzsche zei dat al op het einde van de achttiende eeuw. Toen waren er 400 miljoen katholieken. Vandaag tellen we er wereldwijd maar liefst 2,6 miljard.’ 

Om hoopvol en vol vertrouwen te besluiten: ‘Op een breekpunt in de tijd dient zich steeds iets nieuws aan.’

Erik gebruikt graag het beeld van de pelgrim om de toekomst van de Kerk te duiden. Want dat de Kerk een toekomst heeft, staat voor hem vast. Hij ziet die als ‘een pelgrimerende gemeenschap van pelgrims, die niets anders hebben dan de wereld waarin zij leven, en daarin willen luisteren naar de stem die een verhaal vertelt van een andere wereld. Een eeuwig leven’. 

Die stem is de stem van Jezus. Het is de stem die Erik met zijn boek vandaag mee wil vertolken en verkondigen.

• Erik De Smet, God is minder dood dan we zeggen, Otheo Books, 224 blz., 22,50 euro.