Heilige Marta van Bethanië, patroonheilige van mensen met stress

Marta was een zorgzame vriendin van Jezus. Een zwak moment overschaduwt haar reputatie. Tijd voor een herwaardering van deze echt eigentijdse heilige.

Sim D'Hertefelt

In de reeks #HeiligeVrouwen krijg je een reeks fotoportretten te zien, gemaakt door de Amerikaanse fotografe Kristyn Brown. Zij fotografeert mensen van nu als de heiligen van toen. Het zijn levende en diep religieuze beelden die aanzetten tot meditatie en gebed.

– Klik op de foto om te vergroten –

Marta van Bethanië was bevriend met Jezus en de zus van Maria en Lazarus. Ze bediende Jezus en zijn leerlingen tijdens hun bezoeken bij haar thuis. Je kan over Marta lezen in het Evangelie volgens Lucas 10,38- en Johannes 11 en 12.

Door het verhaal bij Lucas wordt Marta soms wat eenzijdig gezien als het prototype van de ijverige doener die zorgt voor de materiële behoeften van anderen, maar voorbijgaat aan de eigen spirituele noden.

Toen ze verder trokken ging hij een dorp in, waar hij gastvrij werd ontvangen door een vrouw die Marta heette. Haar zuster, Maria, ging aan de voeten van de Heer zitten en luisterde naar zijn woorden. Maar Marta werd helemaal in beslag genomen door de zorg voor haar gasten. Ze ging naar Jezus toe en zei: ‘Heer, kan het u niet schelen dat mijn zuster mij al het werk alleen laat doen? Zeg tegen haar dat ze mij moet helpen.’ De Heer zei tegen haar: ‘Marta, Marta, je bent zo bezorgd en je maakt je veel te druk. Er is maar één ding noodzakelijk. Maria heeft het beste deel gekozen, en dat zal haar niet worden ontnomen.’

In de spirituele literatuur is dit een vaak becommentarieerde Evangelietekst, waarbij nu eens partij wordt getrokken voor Maria, dan weer Marta in ere wordt hersteld, en meestal wordt geconcludeerd dat Marta en Maria in elk mensenleven moeten samengaan.

Een goede balans vinden tussen actie en contemplatie, inzet en gebed, en beide doen met de liefde van God, is voor elke mens opnieuw een persoonlijke uitdaging en zoektocht.

Laten we het Marta dus niet al te kwalijk nemen dat ze het op een moment van overmacht aandurft om Jezus tot de orde te roepen. Ze gaat tenminste bij Hem te rade en legt haar leven in zijn hand. Daar mogen we een voorbeeld aan nemen, naast natuurlijk aan haar egoloze inzet.

Iedereen die zorg en verantwoordelijkheid draagt voor anderen en soms dreigt overspoeld te worden of de liefde te verliezen, mag zich voor hulp en voorspraak richten tot de heilige Marta.

Zij zal het aan de Heer voorleggen en de Heer zal niet nalaten zijn liefde te geven om de balans te herstellen. Lezen we niet in Johannes 11,5: Jezus hield veel van Marta en haar zuster… Hier wordt de zuster Maria niet eens bij naam genoemd.

Marta van Betanië wordt in de christelijke schilderkunst vaak afgebeeld als huisvrouw, met een hoofddoek en soms met een pollepel.

Ze is de patroonheilige van koks en bedienden. Evengoed mogen we haar aanspreken als de patroonheilige van mensen met stress of een burnout.

Vier haar feestdag op 29 juli.

Leuk weetje: paus Franciscus woont in het Huis van de heilige Marta, Casa Santa Marta, een gastenverblijf gebouwd in opdracht van paus Johannes Paulus II.