‘Mystiek leven van Marthe Robin was bedrog’ [BOEK]

Marthe Robin (1902-1981) is vooral in Frankrijk, maar ook in ons land en daarbuiten, gekend als mystica en stichteres van de Foyers de Charité, samen met de Franse priester Georges Finet. 

Als eerste stap op weg naar een zaligverklaring werd ze op 7 november 2014 nog eerbiedwaardig verklaard door de Congregatie voor de Heilig- en Zaligsprekingsprocessen. 

Het is net in het kader van een eventuele zaligverklaring dat karmeliet Koen De Meester in 1988 door de bisschop van Valence Didier-Léon Marchand werd belast met een canoniek onderzoek naar de geschriften van Marthe Robin. 

De Meester begon naar eigen zeggen met een positief vooroordeel aan zijn opdracht. Door zijn passie voor mystiek en hedendaagse vrouwelijke mystiek in het bijzonder. Hij was niet aan zijn proefstuk toe, getuige zijn kritische tekstedities van de geschriften van Elisabeth van de Drie-eenheid en Thérèse van Lisieux. 

Een lijvig rapport werd overgemaakt aan de bisschop en het Vaticaan. Nu verschijnt het postuum — pater De Meester overleed op 6 december 2019 — ook in boekvorm. De details kan je nalezen in de Franse uitgave bij Les éditions du Cerf. De grote lijnen vind je ook in de Nederlandse samenvatting en vertaling die gelijktijdig verschijnt bij Carmelitana en die wij al konden inkijken. 

Met groeiende verbazing heeft Koen De Meester gedurende anderhalf jaar en nog vaak erna de 4000 getypte pagina's tellende nalatenschap van Marthe Robin bestudeerd. De conclusie is hard maar helder. 

Marthe Robin heeft het allemaal gefaket. 

1. Haar teksten zijn grotendeels plagiaat: zonder bronvermelding gekopieerd van boeken die ze gelezen had. 
2. Haar geestelijke weg is een zorgvuldig geconstrueerde mythe, overgeschreven uit boeken alsof het om eigen ervaringen gaat. 
3. Haar verlamming en blindheid waren toneel.
4. Haar extasen en spontane gebedswoorden waren ingestudeerde teksten van anderen. 
5. Haar invloed op geestelijke begeleiders en weldoeners was manipulatief. 

Behalve spannend is het verslag ook pijnlijk om te lezen. Vooral als je denkt aan de vele mensen die vanuit een oprechte spirituele honger inspiratie en steun zochten bij Marthe Robin. 

In de eerste plaats dus iedereen die zich engageert in de Foyers de Charité, de katholieke lekenbeweging waarvan Robin in 1936 medestichteres was. De Foyers houden zich vooral bezig met spirituele retraites die christenen helpen om hun geloof te versterken. Ze hebben ook religieuze gemeenschappen, enkele scholen en solidariteitsacties wereldwijd. Er zijn 76 Foyers, waarvan 12 in Frankrijk, 2 in ons land (Bonheiden en Nivezé-Spa) en 1 in Nederland (Thorn). 

Voor de Foyers is de publicatie van de studie een nieuwe zware klap. In mei 2020 werd medestichter Georges Finet al schuldig bevonden aan seksueel misbruik. 

De uitgevers hopen dat de waarheid uiteindelijk het geloof en engagement van eenieder mag zuiveren en verdiepen. Het mystieke leven met Christus dat Marthe Robin wilde doorgeven, is echt en inspirerend. Maar ze sprak niet uit eigen ervaring terwijl ze deed alsof dat wel zo was. 

Reacties

Sophie Guex, postulator van het zaligverklaringsproces en lid van de Foyer de Charité, famillechretienne.fr: 

Het is aanvechtbaar om een vergrootglas te plaatsen op slechts één van de deskundigenrapporten van het zaligverklaringsproces. Je moet weten dat 28 deskundigen aan het onderzoek hebben meegewerkt. Dat is niet niks! Slechts één stem horen, betekent alle andere negeren die de Kerk ertoe hebben gebracht om een positief advies uit te brengen over Marthe Robin en de ‘eerbiedwaardigheid’ van haar christelijke leven. Het is overdreven en arbitrair om slechts één standpunt te publiceren dat door andere experts en door het geheel van de getuigenissen wordt tegengesproken. Het resultaat is een zeer gedeeltelijke voorstelling van het dossier.

Yvonne Willemse van de Foyer de Charité in Thorn (NL) geïnterviewd door Hendro Munsterman, nd.nl: 

Yvonne Willemse van de Foyer de Charité Marthe Robin in Thorn (Limburg) kan niet geloven dat Marthe Robin ‘de hele tijd toneel heeft gespeeld’. De Meester heeft slechts kort, en lang geleden, deel uitgemaakt van een uitgebreid zaligverklaringsproces dat 17.000 bladzijden papierwerk heeft opgeleverd. ‘Sindsdien zijn er dingen uitgezocht en achterhaald', vertelt ze. Wat De Meester schrijft 'valt in het niet in het geheel van het onderzoek'. ‘Alle mensen die Marthe gekend hebben spreken over haar eenvoud en humor die mensen geraakt hebben’, vertelt Willemse verder.

Pater Carlos Noyen, woordvoerder van de Vlaamse karmelieten i.v.m. het boek van pater Koen De Meester:

Je mag niet vergeten dat pater Koen De Meester er 25 jaar aan gewerkt heeft. Niet alleen haar teksten, maar ook haar leven heeft hij uitgeplozen. Het was een levenswerk. Hij heeft dingen ontdekt die nog niemand ontdekt had omdat hij tot op het bot is gegaan. Pas op: niet om de Kerk aan te vallen, maar vanuit een liefde voor de Kerk én een liefde voor de waarheid. Lees maar eens hoofdstuk 16. Pater Koen heeft de memoires ontdekt van pater Marie-Bernard. Die kwam al tijdens het leven van Marthe Robin tot dezelfde conclusie. 

Meer weten

• Koen De Meester. Marthe Robin: mystica of hysterica? Carmelitana, 2020, ISBN 9789492434227, 158 pagina’s, 16,95 euro. Bestel bij de uitgever
• Koen De Meester. La fraude mystique de Marthe Robin. Les éditions du Cerf, 2020, ISBN 9782204140706, 416 pagina's. Bestel bij de uitgever
• Website van Les Foyers de Charité
• Website over Marthe Robin van de Foyers de Charité