Tertio over mystieke stilteplekken in Brugse binnenstad

Gids Geert Meersdom verwelkomt Tertio in het klooster van de ongeschoeide karmelieten in de Brugse Ezelstraat. Door de pandgang – met schilderijen van voornamelijk Albertus van Jeruzalem, die als een van de stichters van de orde van de Karmel wordt beschouwd – en langs de refter stappen we de prachtige kloostertuin binnen. Bij de aangelegde waterpartij kunnen de paters – ze zijn vandaag met zes – en de retraitanten hier de stilte laten spreken en tot rust komen.

Troost

Terug binnen leidt Meersdom ons via de steile trap – in de oorspronkelijke houten treden – naar de kloosterbibliotheek. Habentes solacio sanctos libros, staat er op de deur, een deel van een vers uit het eerste boek Makkabeeën: Aangezien wij de heilige boeken bezitten die ons troost bieden (12, 9). Wie binnentreedt, wordt overweldigd door de aanblik en de geur van zoveel geboekstaafde wijsheid. De incunabelen en manuscripten worden hier om evidente archivarische redenen niet getoond. Er blijft nog genoeg om van te genieten voor wie zich graag in de bijzonderheden van de boekdrukkunst verdiept. Zo legt de gids uit hoe je het best die oude boeken behandelt zonder ze te beschadigen: je slaat een boek bij voorkeur open in het midden om dan voorzichtig vooruit of achteruit te bladeren. In de tentoonstellingskast ligt een Biblia Polyglotta, een vijftalige Bijbel zoals die door de Antwerpse drukker Christoffel Plantin werd uitgegeven: Grieks, Latijn, Aramees, Syrisch en Arabisch staan broederlijk naast elkaar op dezelfde pagina.

Collecties overgedragen

Daarnaast vind je in de bibliotheek ook alle tot op vandaag door karmelieten geschreven werken, vertelt de gids. De bibliotheek ontleent geen boeken, maar wordt door de paters gebruikt voor studie of om een homilie voor te bereiden. En ze breidt nog uit, weet Meersdom. De bibliotheek ontvangt geregeld boeken van een andere bibliotheek. Zo zijn de collecties van intussen gesloten karmelietenkloosters overgedragen aan en geïntegreerd in de Brugse bibliotheek. Wie van boeken houdt, zou hier gerust een tijdje op retraite kunnen komen. Omdat iedereen via de trap moet, kunnen rolstoelgebruikers of wie niet zo goed te been is, de bibliotheek niet bezoeken. Voor hen wordt aan een oplossing gewerkt. We hebben een filmpje opgenomen waarin karmeliet Carlos Noyen de bezoeker als het ware virtueel rondleidt in de bibliotheek, duidt Doenja Van Belleghem, bezieler en coördinator van het project. Zo kunnen minder mobiele bezoekers binnenkort toch– zij het vanop een tablet – het bezoek aan de bibliotheek meemaken.

Zelf gebouwd

Terug beneden gaat het richting barokke kerk. Die hebben de paters zelf gebouwd, zegt de gids, tot en met het houtsnijwerk van de preekstoel en de biechtstoelen, zo blijkt. Uiteraard mogen de verwijzingen naar de orde van de Karmel niet ontbreken. Naast sporen van Johannes van het Kruis en Teresa van Ávila staat er eveneens een beeldje van Thérèse van Lisieux. En er valt nog zoveel meer te ontdekken voor wie even de tijd neemt om in alle stilte door de kerk te waren.

• Lees het volledige verslag van de rondleiding die Geert De Cubber van Sacred Books Secret Libraries kreeg in Tertio nr. 1.071 van woensdag 19 augustus 2020. 
• Lees meer over de gegidste rondleidingen van Sacred Books Secret Libraries. 
• Lees ook de integrale tekst van ‘De mening van Herman De Dijn’, over de nood aan rituelen in coronatijden, in Tertio. 
• Voor een gratis proefnummer van of een abonnement op Tertio.