Welzijnszorg wil mensen in armoede weer perspectief geven

Welzijnszorg, de beweging die armoede-organisaties ondersteunt, vraagt dringend structurele oplossingen voor de gezondheidsongelijkheid in de samenleving. In de nieuwe campagne ‘Wie arm is moet keuzes maken’ heeft Welzijnszorg het over de vicieuze cirkel waarin mensen in armoede zich bevinden wat hun gezondheid betreft, door financiële stress, uitgestelde zorg, slechte woonomstandigheden en een ongezonde leefomgeving. Die factoren leiden tot gezondheidsproblemen, wat dan weer extra kosten en inkomensverlies met zich kan meebrengen. Drie projecten in Vlaams-Brabant en Mechelen maken deel uit van de campagne. 

12% in armoede

De cijfers onderstrepen de urgentie. In 2024 liep 18,2% van de Belgische bevolking het risico op armoede of sociale uitsluiting, iets meer dan 2,1 miljoen personen. Bijna 12% van de mensen in België heeft een inkomen onder de Europese armoedegrens. In 2024 ligt de armoedegrens voor een alleenstaande op 1520 euro. Gezondheid en armoede zijn nauw met elkaar verweven: wie weinig heeft, stelt zorg uit en krijgt sneller te maken met chronische problemen. ‘Tijdens de campagne roepen we vrijwilligers op om onze boodschap mee uit te dragen door folders te bussen, affiches op te hangen en giften in te zamelen via acties zoals Soep op de Stoep of een wafelbak met onze SolidariteitsWafels’, vult Juna Ghaye van Welzijnszorg aan. Alles samen wordt op 210 punten een warme kom gedeeld, in totaal goed voor duizenden liters solidaire soep.

Drempels verlagen

Welzijnszorg ondersteunt ook projecten van organisaties die zich toespitsen op armoedebestrijding. In Mechelen heeft de vzw Open Armen met de middelen van Welzijnszorg haar ontmoetingslokaal ingericht als educatieve tentoonstellingsruimte. ‘We hebben het de Wall of Fame genoemd’, zeggen Nathan en Liesbeth van Open Armen. ‘We gaan er ook een educatief luik aan koppelen. We willen daarmee scholen, sociale organisaties, individuele bezoekers aantrekken die meer willen leren over armoede.’

Bij Open Armen weten ze hoe het verschil kan gemaakt worden voor mensen in armoedesituaties. ‘Door te fungeren als een luisterend oor en, indien nodig, hen door te verwijzen naar de juiste hulpverleners die hen hulp op maat kunnen bieden. Daarnaast geeft Open Armen mensen de kans om deel te nemen aan activiteiten die voor mensen in armoede anders moeilijk te bekostigen zijn.’

Kleine stappen

In Puurs richt De Schakel zich op de fysieke én mentale gezondheid van mensen in armoede. Hun nieuwe project stimuleert beweging via groepsactiviteiten, die tegelijk sociale contacten versterken. ‘Stress en veerkracht staan bij onze doelgroep sterk onder druk. We bieden daarom, samen met eerstelijnspsychologen, extra sessies aan rond veerkracht en stresshantering.’ De combinatie van bewegen, ontmoeten en mentaal welzijn moet mensen opnieuw perspectief geven.

Een derde project, Kaizen in Bonheiden, focust op jongvolwassenen tussen 16 en 25 die geen vaste woonplek meer hebben of even vastlopen. De naam verwijst naar het Japanse kai zen: verandering richting beter. ‘Niet alles ineens goed willen krijgen, maar samen kleine stappen zetten in de richting van meer rust, zelfvertrouwen en hoop en geloof in de maakbaarheid van hun eigen toekomst’ zegt Laurens Troch van Kaizen.

‘Armoede is veel meer dan een tekort aan geld. Het is ook het gevoel er niet bij te horen, steeds opnieuw afgewezen te worden, of niet te weten hoe je dingen moet aanpakken. Bij Kaizen krijgen jongvolwassenen opnieuw houvast. We helpen hen hun leven stap voor stap op de rails te zetten: van kleine, praktische zaken zoals leren budgetteren of een CV maken, tot grotere doelen zoals een opleiding hervatten of zelfstandig wonen’, aldus nog Laurens Troch.