20 jaar geleden overleed paus Johannes Paulus II — 12 redenen waarom hij zal herinnerd worden

De Poolse paus Johannes Paulus II overleed op 2 april 2005, na een ambtsperiode van 27 jaar, een van de langste in de geschiedenis van de Kerk. De kerkleider, geboren als Karol Wojtyla in Wadowice, Polen, was 84 jaar oud. De Duitse kardinaal Joseph Ratzinger werd gekozen als zijn opvolger, paus Benedictus XVI.

Rouw

De aankondiging van zijn overlijden bracht een wereldwijde golf van rouw op gang. Klokken werden geluid, foto's en kaarsen geplaatst, miljoenen pelgrims trokken naar Rome en met hen vele regeringsleiders en prominenten. De internationale media waren massaal aanwezig en deden live verslag van de begrafenis op 8 april. Op het Sint-Pietersplein klonk het 'Santo subito!' – 'Heilig, nu!'

Erfenis

Johannes Paulus II werd inderdaad in recordtempo zalig en heilig verklaard. Toch wordt er vandaag over het algemeen met iets meer nuchterheid teruggekeken op zijn lange pontificaat. Zo werd misbruik in de Kerk niet consequent aangepakt en kon hij geen verzoening brengen tussen katholieken die terug wilden naar de traditie en anderen die meer radicale hervormingen vroegen.

Dat neemt niet weg dat hij een paus was die in het collectieve geheugen verder leeft en om vele redenen herinnerd wordt.

1. Hij was de eerste niet-Italiaanse paus in 5 eeuwen.
2. Hij speelde een cruciale rol in de val van het communisme in Midden- en Oost-Europa, met name in zijn thuisland Polen, waar hij het verzet tegen het communistische regime aanmoedigde.
3. Hij was een van de meest reislustige pausen in de geschiedenis en bezocht 129 landen tijdens 104 pastorale reizen.
4. Hij bevorderde de interreligieuze dialoog, met name met het jodendom, de islam en andere niet-christelijke religies. Hij was de eerste paus die een synagoge en een moskee bezocht.
5. Onder zijn pausschap werden veel heiligen gecanoniseerd – wel 482 heiligen en 1.344 zaligen – meer dan in de vijf voorgaande eeuwen bij elkaar.
6. Johannes Paulus II was een felle tegenstander van de doodstraf en oorlogen, waaronder de Golfoorlog in 1991 en pleitte voor vrede en verzoening.
7. Na de aanslag op zijn leven in 1981, bezocht hij zijn aanvaller, Mehmet Ali Agca, in de gevangenis en bood hem vergeving aan.
8. Hij benadrukte het concept van de menselijke waardigheid in de sociale leer, met grote aandacht voor mensenrechten, solidariteit en de zorg voor de armen.
9. Hij werd de eerste paus van het televisietijdperk en wist via moderne media een breed publiek aan te spreken.
10. Hij benadrukte keer op keer zijn standpunt tegen abortus en euthanasie en vroeg respect voor het leven, van de conceptie tot de dood. Daarentegen promootte hij het gezin en het huwelijk.
11. Hij leed zichtbaar aan de ziekte van Parkinson, wat velen raakte, en zijn sterfbed in 2005 werd wereldwijd gevolgd door miljoenen gelovigen.
12. Hij riep telkens weer op om de universele roeping tot heiligheid – een van de fundamentele principes van het Tweede Vaticaans Concilie – persoonlijk te herontdekken. 'De paden naar heiligheid zijn persoonlijk en vragen om een echte training in heiligheid, aangepast aan de behoeften van mensen.'

Bronnen: Katholisch (Duits) - Katholisch (Duits) - KathPress (Duits) - NCR (Engels)