Eerste vrouwelijke aartsbisschop van Canterbury bevestigd in haar ambt

Sarah Mullally trad vandaag officieel aan als aartsbisschop van Canterbury. Zij is de 106de en de eerste vrouwelijke geestelijke leider van de Church of England en het wereldwijde anglicanisme. Dat gebeurde tijdens een plechtige viering in de beroemde St-Paulscathedral in Londen, met onder meer een juridische zitting. Het is immers een aanstelling van staatswege. De zitting werd verstoord door geroep van een aanwezige die bezwaren had.

Mullally, geboren in 1962, is een voormalige hoofdverpleegster, die in 2001 anglicaans priester werd gewijd en in 2015 de vierde vrouwelijke bisschop in de Church of England werd. (De katholieke Kerk erkent de anglicaanse wijdingen niet.) Mullally is gehuwd met een Ierse man en heeft twee volwassen kinderen.

De aartsbisschop van Canterbury is de op één na hoogste functionaris binnen de Church of England – waarvan de Britse monarch het hoofd is – en tevens de hoogste geestelijke leider. In het Verenigd Koninkrijk omvat de kerkprovincie Canterbury ook twee derde van de anglicaanse bisdommen; de rest behoort tot de kerkprovincie York. 

De aartsbisschop van Canterbury is niet het equivalent van de paus in de katholieke Kerk. De Church of England wordt sinds 1970 bestuurd door de Algemene Synode, die beslissingen neemt over doctrine, sacramenten en organisatie. Hoewel de aartsbisschop van Canterbury een van de voorzitters van de synode is, heeft hij/zij geen macht om zelfstandig veranderingen binnen de anglicaanse gemeenschap door te voeren.

De aartsbisschop is ook degene die belangrijke vieringen in Engeland leidt, zoals Justin Welby in 2023 deed bij de kroning van koning Charles III. Bovendien vertegenwoordigde hij regelmatig het anglicanisme bij bijeenkomsten met andere kerkleiders, zoals blijkt uit de vele bezoeken van de voormalige aartsbisschop aan het Vaticaan.

Binnen de wereldwijde anglicaanse gemeenschap, met zo'n 85 miljoen leden,  is de aartsbisschop van Canterbury de  primus inter pares, eerste onder gelijken. Hoewel hij/zij geen wettelijke autoriteit heeft over de andere provincies, behoudt hij niettemin een vorm van geestelijk gezag, al waren er de voorbije jaren ernstige leerstellige meningsverschillen onder de anglicanen, met name over de wijding van vrouwen in alle ambten en over de seksuele moraal. 

De Lambeth Conferentie, genoemd naar de residentie van de aartsbisschop in Londen, is samengesteld uit alle anglicaanse leiders wereldwijd. Ze biedt een forum voor discussies en debatten over kwesties die het anglicanisme aangaan en kan leiden tot de aanname van gezamenlijke resoluties. De volgende conferentie zal naar verwachting in 2032 plaatsvinden. Binnen de anglicaanse wereldgemeenschap volgen aan aantal landen de ontwikkelingen in Engeland met argusogen. Heel wat Afrikaanse anglicaanse leiders zijn niet tevreden omdat een vrouw de functie vervult.

Katholieken op weg naar meederheid

De nieuwe aartsbisschop van Canterbury zal zich moeten buigen over verschillende belangrijke kwesties in een geseculariseerde Britse samenleving. Die worstelt onder meer met de opkomst van een extreemrechtse beweging, die beweert het christendom te vertegenwoordigen. Andere kwesties zijn de opvolging van seksueel misbruik en de zegening van homoseksuele stellen.

Ongeveer een miljoen anglicanen in Engeland (56 miljoen inwoners) praktiseren. Katholieken zijn hard op weg om in Groot-Brittannië de anglicanen in aantal te overtreffen, met name onder jongere kerkgangers die hun anglicaanse geloofsgenoten met meer dan twee tegen één in aantal overtreffen. De voorbije dertig jaar stapten honderden voormalige anglicaanse geestelijken over naar de katholieke Kerk, onder meer uit onvrede over de wijding van vrouwen.

Dit betekent dat het katholicisme voor het eerst sinds de Engelse Reformatie, die in 1527 door koning Hendrik VIII werd ingezet, de grootste religieuze stroming in Engeland kan worden. Anglicanen zouden zelfs de derde plaats achter de pinkstergemeenten gaan innemen. (EDS/Church Times)