Paus Leo geeft een vredesduif de vrijheid tijdens een interreligieuze ontmoeting in Kameroen. © KNA
Paus Leo vindt zijn stem tijdens Afrikareis
22/04/2026 - 15:00
Na de meerdaagse pausreis naar Afrika (Algerije, Kameroen, Angola en Equatoriaal Guinea) is het meer dan duidelijk waar het pontificaat van Leo XIV voor staat. De bedachtzame, gereserveerde augustijn uit het Amerikaanse Middenwesten ontpopte zich tijdens zijn epische reis door Afrika tot een wereldleraar die het had over een ‘handvol tirannen’ en de ‘ketenen van corruptie’ aan de kaak stelde. De paus bezocht weeshuizen en bejaardencentra (in Algerije waar ook moslims verblijven), plantte een olijfboom als vredesteken en ontmoette slachtoffers van sektarisch geweld.
Lees ook
‘Wee degenen die religie en de naam van God misbruiken voor hun eigen militaire, economische en politieke gewin, en die het heilige in duisternis en vuiligheid storten,’ zei Leo in Kameroen tegen een menigte.
De uitspraken van paus Leo werden vaak gezien in de context van de Amerikaans-Israëlische oorlog in Iran, na de ongekende aanval van de Amerikaanse president Donald Trump op de persoon van de paus. De toespraken van de paus in Afrika waren echter ruim van tevoren voorbereid, en steeds gericht op de lokale Afrikaanse realiteit. De paus zelf zei in het vliegtuig dat zijn woorden over tirannen en de religieuze rechtvaardiging van oorlog alleen verwezen naar de Afrikaanse context. Maar dat werd door journalisten vooral gezien als een poging om te de-escaleren. Nog voor zijn reis had de paus immers Trumps dreiging om de Iraanse beschaving te vernietigen ‘werkelijk onaanvaardbaar’ genoemd.
De paus verwees naar de rol van de sociale leer van de Kerk, die volgens hem de juiste morele criteria biedt.
Tijdens de mis in Douala (Kameroen) reikte hij de massa het voorbeeld aan van de vorig jaar zaligverklaarde Floribert Bwana Chui, een Congolese jongeman die zich verzette tegen corruptie en daarom vermoord werd.
Lees ook
In Guinea verwees hij naar het project om een nieuwe hoofdstad te bouwen, Ciudad de la Paz (Stad van de Vrede), en suggereerde dat de naam zelf al tot ethische reflectie zou moeten aanzetten. Het politieke leven, benadrukte hij, mag niet worden gedreven door het najagen van onrechtvaardige rijkdom en heerschappij, maar moet in plaats daarvan gericht zijn op wat blijvend is. De paus verwees naar de rol van de sociale leer van de Kerk, die volgens hem de juiste morele criteria biedt.
‘Nee tegen een economie van uitsluiting’, zei hij in Equatoriaal-Guinea, een voormalige Spaanse kolonie met twee miljoen inwoners en een van de meest gesloten staten van het continent. Het land is rijk aan olie, maar desondanks heerst er nog steeds armoede onder een groot deel van de bevolking.
De Amerikaanse paus koos ervoor om net als zijn voorganger te spreken door concrete nabijheid tot de armsten, de meest kwetsbaren, de zieken, kinderen en ouderen. Hij plaatst zich daarmee geheel in de traditie van eerdere pausen om zonder compromissen het evangelie te verkondigen.
Verschroeiend ritme
Het waren elf zware dagen voor de 70-jarige en zijn entourage, met een verschroeiend ritme en een loodzwaar programma, maar de augustijn bleef glimlachen. Een van de weinige verschillen met zijn voorganger lijkt te zijn dat hij opnieuw de traditionele pauselijke eretekens draagt en veel uit Augustinus citeert.
