Willy Claes: ‘Vaticaan zat achter mijn veroordeling in Agusta-affaire’

Willy Claes, minister van staat van Vooruit, vertelt in het pas uitgekomen boek Wat ik nog kwijt wil een spectaculair verhaal over paus Johannes Paulus II. Allemaal gekoppeld aan Agusta, de smeergeldaffaire die aan het licht kwam op het moment dat Claes secretaris-generaal van de NAVO was (1994-1995).

Het Agustaschandaal draaide om corruptie bij de aankoop van gevechtshelikopters van het Italiaanse bedrijf Agusta door het Belgische leger in 1988. Agusta had vele miljoenen Belgische franken beloofd aan politici van de PS en SP om een contract goed te keuren. Hoewel Claes zijn betrokkenheid ontkende, trad hij op 20 oktober 1995 onder grote druk af als NAVO-topman. Op 23 december 1998 bevestigde het Hof van Cassatie het arrest in beroep, dat hem veroordeelde tot drie jaar voorwaardelijke gevangenisstraf, ontheffing voor vijf jaar uit zijn burgerrechten en een geldboete van 60.000 frank (€ 1500). Hij ging ook nog in beroep tot bij het Europees Hof, maar kreeg daar geen gelijk.

Het boek nieuwe is de weerslag van een lang gesprek met journalist Rik Van Cauwelaert. Daarinvertelt Claes dat hij als minister van Buitenlandse Zaken in opdracht van de westerse landen op bezoek ging bij paus Johannes Paulus II om de toestand in Congo (toen nog Zaïre) te bespreken. Hij beweert dat kardinaal Godfried Danneels voor hem de audiëntie regelde.

‘Ik zei de paus dat Mobutu doodziek was en wij een goede plaatsvervanger zagen in monseigneur Monsengwo. De paus antwoordde dat dat niet ging, omdat een geestelijke niet aan politiek mag doen. Waarop ik wat namen van priesters heb gegeven die ook in de politiek zaten. Op dat moment waren we nog aan het lachen: 1-0, u hebt gewonnen op dat punt, zei hij. Daarna werd hij serieus. Gaan we nu Mobutu, de man die zich zo verdienstelijk gemaakt heeft in de strijd tegen het communisme, de doodsteek geven en hem aan de kant zetten? Daar voelde hij niets voor. De paus vertelde ook dat hij zich had gemoeid met de transfers van wapens.’

De latere kardinaal Laurent Monsengwo, toen nog de aartsbisschop van Kisangani (en vanaf 2007 van Kinshasa), was populair in België. Hij gold als de adoptiezoon van de invloedrijke Antwerpse bankier Vaast Leysen, toen de eigenaar van de Bank J. Van Breda en Co en tevens oud-voorzitter van het Vlaams Economisch Verbond (VEV), de voorloper van Voka. Monsengwo stond gematigd kritisch tegenover Mobutu en was op dat moment voorzitter van de Conferentie van Nationale Eenheid. 

Wapentrafiek

Willy Claes beweert dat Johannes Paulus II — Pool én anticommunist — ook actief was in wapentrafiek aan prowesterse partijen, UNITA en FNLA. Daar is tot nu niets van geweten.

‘ik wist dat van die wapentrafiek van de Amerikanen, maar de paus begon er zelf over. Ik heb hem nog gezegd dat ik niet was gekomen om over de transfer van wapens te discussiëren’, zegt Claes in Het Belang van Limburg. 

Volgens Claes beïnvloedde het Vaticaan en een netwerk van conservatief-katholieke organisaties ook zijn veroordeling in het Agusta-dossier. ‘Ja. Het Vaticaan was geïnfiltreerd in het Hof van Cassatie. En die bevestiging heb ik van de allerhoogste instanties binnen de geheime diensten van de Verenigde Staten.'  

Wie of wat is zeer onduidelijk. Alle betrokkenen zijn overleden.