Oog in oog met milieuvervuiling door mode-industrie: ‘We wisten dat het erg was, maar zó?!’

‘Wat we te zien kregen in Ghana is de culminatie van wat er misgaat in de mode-industrie’, zegt Clio Gydé, manager duurzaamheid bij het modemerk Xandres: ‘De bergen textiel stapelen zich op buiten het gezichtsveld van de westerse wereld, waardoor we te weinig met onze verantwoordelijkheid geconfronteerd worden. Ondertussen gaat het hier om extreme milieuverontreiniging en mensonterende omstandigheden. Het is belangrijk dat we ons hier luid en duidelijk tegen verzetten, en samen naar een meer rechtvaardige mode-industrie toewerken.’

Een groep CEO’s van zeven Belgische modebedrijven trok naar Ghana om de gevolgen van textielafval onder ogen te zien. De afvalberg die ze bij de markt van Kantamanto in hoofdstad Accra te zien kregen, liet een diepe indruk na. Wekelijks komen er 15 miljoen (!) afgedankte kledingstukken toe. De balen kledij worden eerst volgens het recht van de sterkste geplunderd door lokale marktkramers. Ze kunnen met hun eigen stoffen nooit concurreren met het modeafval uit het Westen.

Alle deelnemers aan de missie ondertekenden een charter voor verantwoorde en transparante ketenzorg, met engagementen voor zowel de toeleveringsketen als in de keten na verkoop. Het was de eerste keer dat de Belgische modesector op zo'n schaal een dergelijk engagement opnam. ​

Het initiatief ging uit van Flanders DC, een organisatie die modebedrijven met Vlaamse subsidies ondersteunt (onder meer in verduurzaming). Ze wil na deze eerste missie ook nog andere Belgische modebedrijven op sleeptouw nemen om de bewustwording en actie voor verandering te bevorderen.

Wat met de afvalberg?

‘Als je het probleem van textielafval vergelijkt met een brandend huis, dan is het charter bedoeld om de toestroom van extra brandstof tegen te houden. Maar de brand moet ook geblust worden’, zo beseffen de CEO’s. Ze pleiten voor financiering vanuit westerse landen om de afvalverwerking in de bestemmingslanden te ondersteunen. ‘Er is veel geld nodig om het afval te ruimen en de schade weg te werken. Zolang er afvalstromen richting deze landen gaan, dragen de landen waar het afval vandaan komt, hierin een verantwoordelijkheid’, stellen de deelnemers collectief.

Nieuwe wetgeving

Momenteel wordt in België de wetgeving rond Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) voorbereid. Die kan een geschikt instrument voor de financiering van de afvalverwerking in een land als Ghana. De wet zal producenten verplichten een bijdrage te betalen voor elk verkocht kledingstuk, vergelijkbaar met de recupel-bijdrage voor elektronische apparaten. Daarvan moet een deel naar de bestemmingslanden van het afval gaan, vinden de CEO’s, die overigens hun reis naar Ghana zelf betaalden met compensatie van de CO2-uitstoot.

‘Zelfs na alle beelden en artikels over deze problematiek, was de confrontatie dat ook Belgische kleding tussen die bergen afval ligt, zeer heftig’, zegt ook An Kluft van PLUTO. ‘Die berg blijft elke dag groeien. Die berg is ons probleem, waarvoor wij allemaal verantwoordelijk zijn. Wij zetten ons voortaan nog meer in om stukken te maken die jarenlang met liefde gedragen kunnen worden, totdat ze echt versleten zijn. Voortaan toont de achtergrond op mijn bureaublad een kledingberg in Kantamanto, als dagelijkse herinnering aan deze missie.’

Bron: Flanders DC