Vaticaan ontkent berichten over vrijspraak Rupnik: ‘Volledig ongegrond’

Berichten dat de Sloveense priester en kunstenaar Marko Rupnik zou zijn vrijgesproken van seksueel, psychologisch en spiritueel misbruik, zijn volledige ongegrond. Dat benadrukt Matteo Bruni, directeur van de persdienst van de Heilige Stoel. Het kerkelijke strafproces is volgens hem nog altijd aan de gang.

De Italiaanse katholieke blog Messa in Latino had gemeld dat het proces ‘in het voordeel van Rupnik’ zou zijn geëindigd, wat door andere websites werd geïnterpreteerd als een vrijspraak. De berichten leidden tot scherpe kritiek van de advocaten van enkele vrouwen die hem beschuldigen. 

‘De beoordeling van de zaak is nog aan de gang’, aldus Bruni. ‘Het panel onderzoekt de documentatie die het heeft ontvangen van de betrokken bisdommen, de jezuïeten, de betrokken personen en de pers.’

Het gerechtelijke panel waarover Bruni spreekt, bestaat uit vijf rechters, onder wie vrouwen en geestelijken. Ze zijn geen lid van het Dicasterie voor de Geloofsleer en bekleden evenmin een functie binnen andere dicasteries van de Romeinse Curie. Die samenstelling moet volgens het Vaticaan de onafhankelijkheid van de rechtbank waarborgen. De rechters werden in oktober 2025 officieel benoemd.

Bruni benadrukt voorts dat de rechters tijdens hun onderzoek geen informatie delen, uit respect voor de onafhankelijkheid van de rechtsgang en om te vermijden dat de betrokken personen opnieuw worden gekwetst ’zoals de afgelopen dagen is gebeurd’.

Rupnik wordt door meer dan twintig vrouwen, onder wie verschillende voormalige religieuzen, beschuldigd van seksueel, psychologisch en spiritueel misbruik. De feiten zouden zich vanaf de jaren 1990 hebben voorgedaan in Slovenië en later ook in Rome. 

Een van de bekendste aanklagers is de voormalige religieuze Gloria Branciani. Zij getuigde in 2024 publiekelijk dat Rupnik haar onder het mom van spirituele begeleiding tot seksuele handelingen dwong. Samen met Mirjam Kovač vroeg zij het Vaticaan om een onafhankelijk en transparant onderzoek. De beschuldigingen komen van vrouwen die volwassen waren op het moment van de vermeende feiten, er zijn geen minderjarigen bij betrokken. 

Lees ook

Duizenden vierkante meters kunst van een misbruiker in bedevaartsoord - Hendro Munsterman [column]

Lees het volledige artikel

Rupnik was een jezuïet. Hij verwierf internationale bekendheid met zijn mozaïeken. Zijn werk is onder meer te zien in de Redemptoris Materkapel in het Apostolisch Paleis, in Lourdes, Fátima en tal van andere kerken en bedevaartsoorden. Bij het bekendraken van de beschuldigingen legden de jezuïeten Rupnik een aantal beperkingen op. Zo mocht hij  geen biecht meer horen, geen geestelijke begeleiding geven en niet zonder toestemming publiek optreden. In juni 2023 werd hij uit de orde gezet omdat hij volgens de jezuïeten die voorwaarden herhaaldelijk overtrad. Zijn ontslag uit de orde betekent evenwel niet dat hij uit het priesterschap werd gezet. Rupnik werd vervolgens opgenomen in het Sloveense bisdom Koper.

In oktober 2023 besliste paus Franciscus om de verjaring in de zaak op te heffen. Daardoor kon het Dicasterie voor de Geloofsleer de beschuldigingen alsnog in een kerkelijk strafproces onderzoeken. Die uitzonderlijke beslissing volgde nadat bijkomende getuigenissen waren binnengekomen en de manier waarop kerkelijke instanties de zaak hadden behandeld steeds meer kritiek kreeg.

Een kerkelijk proces staat los van mogelijke procedures voor burgerlijke rechtbanken. Rupnik blijft onderworpen aan de wetten van de landen waar de vermeende feiten zouden zijn gepleegd. Of feiten voor een burgerlijke rechtbank verjaard zijn, wordt door de wetgeving van ieder land afzonderlijk bepaald.

Bronnen: Vatican News, Reuters en Associated Press