Stephan van Erp: van kerstnacht- naar betrokken katholiek

Stephan van Erp (1966) studeerde theologie in Tilburg en filosofie in Nijmegen. Hij is hoofddocent fundamentele theologie aan de KU Leuven en houder van de leerstoel Edward Schillebeeckx aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Op 10 september houdt hij aan de RU zijn inaugurale rede over Synodaliteit als katholiciteit. Over goddelijk gezag en democratisch beheer. Op 26 januari legde hij in Leuven de eerste, tijdelijke gelofte af als lekendominicaan.

Intuïtieve keuze

Een bekeerling in mijn eigen geloof, zo kan je me wel noemen. In mijn kindertijd ging ons gezin nauwelijks nog naar de kerk. Zowat iedereen in de buurt was daarmee gestopt. Het rare is dat dat vrij plots gebeurde en in de periode van Vaticanum II, net wanneer je door de vernieuwing en openheid meer betrokkenheid op de kerk zou verwachten. Zo was het dus niet. Onder meer door een leerkracht godsdienst die zich niet aan het leerplan hield en fascinerend kon vertellen, ging ik toch theologie studeren. Een intuïtieve keuze, met onderliggend ook wel het verlangen een beetje bijzonder te zijn en te kunnen reflecteren over filosofie, literatuur en politiek.

Doen wat gedaan moet worden

Ik zoek in deze tijd mijn geloof te begrijpen en te herontdekken. Het leven heeft mij op het spoor van de academische theologie gebracht en ik ben onlangs lekendominicaan geworden. Dat is niet gepaard gegaan met een heftig omslag- of bekeringsmoment. Het is geleidelijk gegaan. De verbinding tussen mijn werk en mijn gelovig engagement was bij tijd en wijle een zoektocht maar is sterk gebleven.

Het is fantastisch de onvoorstelbare rijkdommen van de kerkelijke traditie te mogen ontdekken en met vuur door te geven aan mijn studenten.

Het kan wat vroom klinken, maar mensen zoeken naar heiligheid en figuren als Dominicus, Dorothy Day en Thomas Merton leven dat voor in hun aandacht voor kleine zaken, hun inzet voor de anderen, hun biddende leven. Simpelweg doen wat gedaan moet worden, zonder daar altijd de vraag naar relevantie bij te stellen, dat zie ik in zo’n toegewijd leven heel sterk: mensen die de hand aan de ploeg slaan en geduld hebben en zo zoeken naar wegen om bij God te zijn.

Onzekerheid en hoop

Er zijn kleine tekenen van hoop, ondanks de crisis in de westerse Kerk. Het verhaal gaat dat Dominicus broeders twee aan twee naar alle uithoeken van Europa stuurde. Wat ze daar moesten doen? Dominicus zei hun te vertrouwen op het werk dat hun daar te wachten zou staan. Anders gezegd: met weinig op weg gaan, oog hebben voor wie en wat op je pad komt en zien wat daar dan moet gebeuren. Zo weet ook ik niet wat mijn gelovige engagement me zal brengen. Onzekerheid en hoop horen bij het dominicaanse leven. En hoop is niet alleen de tekenen zien dat het ergens op een bepaalde manier wel goed zal komen, het is ook doorgaan wanneer zulke tekenen er helemaal niet zijn. Dat kenmerkt het religieuze leven tout court, zeker in Noordwest-Europa.

Mensen gaan gewoon door. Dat vind ik mooi om te zien en ik ben dankbaar er deel van te mogen uitmaken.

• Lees het integrale getuigenis van Stephan van Erp, opgetekend door Frederique Vanneuville & Godelief Ginneberge in ‘Achterkrant’ van Tertio nr. 1.057 van woensdag 13 mei 2020.
• Voor een gratis proefnummer van of een proefnummer op Tertio.