Spirituele oefeningen voor onderweg #4: God noemen

Vakantie is een ideale tijd om je ziel te voeden en op adem te laten komen. De boog van zorgen, bezigheden en verwachtingen ontspant zich even. Hoe je die vrije tijd spiritueel vruchtbaar maakt, ontdek je in onze reeks Spirituele oefeningen voor onderweg.

[ tekst gaat verder onder de afbeelding ]

De mens mag de dingen namen geven. Dan bestaan ze voor hem. Zo is het ook met God. Gods naam en zijn bestaan zijn zo innig verweven dat het moeilijk te onderscheiden is wat in onze beleving eerst komt. Kunnen we maar God noemen als hij voor ons bestaat? Of bestaat hij voor ons omdat wij hem roepen vanuit de diepte van ons bestaan?

Het is natuurlijk een paradox dat de Onveranderlijke van ons schamele roepen afhankelijk zou zijn. De Japanse karmeliet en voormalige zenboeddhist Ichiro Okumura heeft daar een mooi beeld voor.

Stel je voor dat je in een bootje zit dat met een touw aan de oever is vastgemaakt. God roepen, is als trekken aan het touw. Het brengt de oever dichterbij - voor ons! Ook al blijft de oever onbewogen waar hij is.

Oefening 1: vind een naam voor God

Om God aan te spreken, hebben we een naam nodig. Liefst een naam die voor ons op dit moment het levensmysterie oproept en wakkermaakt. Het is een levenslange creatieve opdracht om telkens nieuwe namen te vinden.

Natuurlijk reiken Bijbel en geloofstraditie geschikte namen aan. We kunnen zelfs de Schrift met die bril lezen: hoe wordt God in dit verhaal aangeroepen? Ook Jezus reikt ons een naam van God aan: Vader. We mogen er altijd naar terugkeren. Om te groeien in kindschap van God en broederschap van elkaar. Toch kan deze naam God voor ons ook verduisteren. Misschien is hij door gewoonte nietszeggend geworden. Of staat het vaderbeeld dat we vormden als kind een intieme relatie met God als Vader in de weg.

Daarom mogen we namen blijven zoeken voor God. Ons hele leven. In elke levensfase een nieuwe naam die er voor ons toe doet.

‘Heer’ opende voor mij ooit de wereld van het gebed. ‘Zielsbeminde’ roept op dit moment voor mij God tot bestaan.

Oefening 2: mediteer met de naam van God

We kunnen mediteren door innerlijk Gods naam te herhalen, zoals een mantra. Het is een sterk vereenvoudigde manier van bidden. Pater Pancraas Martens zei het zo.

‘Elke keer dat wij één van Gods namen zeggen, in gelovig vertrouwen en zoekende liefde, versterken wij de band die er is tussen onze armoede en de Heer van ons leven, die ons in liefde omringt en doordringt.’ Pancraas Martens

Vakantie is een ideale tijd om deze eenvoudige manier van bidden te proberen.

‘Gewoon het woord herhalen, in een ontspannen houding, de ogen gesloten, in het gelovige besef: Hij is er en ik ben van Hem.’ Pancraas Martens

De contemplatieve traditie heeft deze gebedsvorm bewaard en overgeleverd sinds het vroegste christendom. Recent brengt de christelijke meditatiebeweging ze naar het grotere publiek.

Meer weten

• Ichiro Okumura. Verzinken in God: zenmeditatie en christelijk gebed. Carmelitana, 2016, ISBN 9789492434005, 143 pagina’s, 15,985 euro. Bestel bij Carmelitana.
• Pancraas Martens. God leren noemen: op weg naar een vereenvoudigd bidden. Carmelitana, 1993, ISBN 9789070092634, 159 pagina’s, 2 euro. Bestel bij Carmelitana.
• Gemeenschap voor christelijke meditatie